Skip to content
بایگانی تاریخ

سرگذشت انسان و پیدایش تمدن در ایران

کلیات و تعریف ایران، امکان مقایسه یافته‌های باستان‌شناختی با گزارش‌های شاهنامه؛ تعریف دوران پارینه سنگی (کهن سنگی، پالئولیت) همراه با زیردوره‌های آن به نام‌های: پارینه سنگی زیرین (آشولی)، پارینه سنگی میانی (موستری)، پارینه سنگی بالایی (بردوستی)، دیرینگی یک میلیون ساله این دوران در ایران، انسان هوموارکتوس (انسان قائم، انسان ریخت)، انسان نئندرتال، انسان کرومانیون (هوموساپینس، انسان هوشمند)، فهرستی از کهن‌ترین نواحی کشف آثار هر دوره، کهن‌ترین نمونه‌های ابزارهای سنگی و بازمانده‌های اندام آدمی، چگونگی تشخیص سن و جنسیت آنان، کهن‌ترین نشانه‌های پیدایش باورها، اعتقادات و بروز احساسات، کهن‌ترین نیایشگاه شناخته‌شده، جیره غذایی در زمان‌های یخبندان و بین یخبندان، کهن‌ترین نمونه‌های آثار هنری، همزیستی و ویژگی‌های نظام‌های زندگی ابتدایی در مناسبات و روابط کاری و جنسیتی، اشاره‌های شاهنامه به زندگی در کوه، پوشش از پوست حیوانات، خوراک و پوشاک طبیعی و میوه‌خواری، حمله دیو سیاه (نمادی از سرما و یخبندان) کشته شدن سیامک و زنده ماندن کیومرث به عنوان نماد نابودی مردمان بر اثر یخبندان اما زنده ماندن نسل بشری.

آیین مزدک به روایت دینکرد: تنها متن بازمانده از گفتگوی مزدکیان با روحانیت زرتشتی

در نخستین سال‌های آغاز پادشاهی ساسانیان و با پشتیبانی اردشیر بابکان، دین تازه‌ای به نام «بهدینی» یا «مزدیسنا» (مزداپرستی) بدست موبد کرتیر به وجود آمد که پس از حدود ۱۷۰۰ سال و در قرن اخیر به «دین زرتشتی» تغییر نام داده و ارتباطی با شخص زرتشت ندارد.

نفوذ و دخالت موبدان زرتشتی عصر ساسانی در هنجارهای دینی مردمان، تحریف و تباهی فرهنگ و تاریخ ایران زمین، کشتار و نابودی پیروان ادیان دیگر و نیایشگاه‌های آنان (که کرتیر در کتیبه معروف خود در نقش رستم به صراحت به آن اشاره کرده است)، موجب تضعیف هویت دیرین، پیشینه تاریخی و همبستگی ایرانیان می‌شود و آنچنان بنیادهای فرهنگی و اجتماعی ایرانیان را تباه می‌کند که راه را برای غلبه مهاجمان به ایران هموار می‌سازد.

در تمام مدت سلطه‌گری دینی عصر ساسانی، جنبش‌های گوناگونی برای رهایی جامعه ایرانی از چنگال انحصارطلبان دینی و سرکوبگران آزادی‌های اجتماعی و فردی روی داد که تمامی آنها با دو ابزار پر توان و نیرومندی که همواره در ایران و جهان روایی داشته، سرکوب و نابود شدند: نخست، بهره‌گیری از قدرت نظامی و زور سرنیزه؛ دوم، بهره‌گیری از قدرت دینی و اتهام‌ ارتداد و بی‌دینی و کفر. […]

کتاب‌های تازه و مهم ایران‌شناختی

پاسخ به پرسش خانم آناهید خزیر از خبرگزاری کتاب ایران البته در پاسخ پرسش شما مبنی بر کتاب‌های مهمی که به تازگی در زمینه مطالعات ایرانی منتشر شده‌اند، ممکن است دچار کوتاهی و کمبودی شوم که بخاطر ناآگاهی از انتشار برخی کتاب‌ها و یا فراموش‌کردن نام آنها باشد. اما با این وجود و با مقداری […]

نگاهی به کمبودهای نشر کتاب‌های ایران‌شناسی

از مصاحبه خانم آناهید خزیر، خبرنگار گروه تاریخی خبرگزاری کتاب ایران کمبودهای تألیف، ترجمه یا نشر کتاب‌هایی در زمینه ایران‌شناسی را چگونه می‌بینید؟ با توجه به گسترش انتشار کتاب‌هایی در این زمینه و استقبال عمومی از آن، اگر بخواهیم به بعضی معضلات آن اشاره بکنیم، چه نکاتی را مهم‌تر می‌دانید؟ در سال‌های اخیر، آثار و […]

سوشیانت‌های تازه ما

همدلی با یک دوست مهربان جناب آقای فرید وحدت با اینکه پاسخ من به نامه شما به هیچوجه نمی‌تواند با اندیشه شما برابری کند، اما نتوانستم در برابر آن بی‌تفاوت باشم. بگذارید من نیز پراکنده و آشفته تا اندازه‌ای سخنان دل خود را بازگو کنم. شاید خود را آرام کنم و شما را ناآرام‌تر. گویا […]

اعتراض‌نامه‌ای در باره آقای فریدون جنیدی

همچنین بنگرید به: نقدی بر استنباط‌های نجومی آقای فریدون جنیدی و بکارگیری آنها در حذف بیت‌های شاهنامه من و همه دیگر کسانی که جناب آقای فریدون جنیدی را از نزدیک می‌شناسند، تردیدی در عشق فراوان ایشان به ایران و کوششی ده‌ها ساله برای معرفی فرهنگ ایران به همگان نداریم. همچنین می‌دانیم که روی و سرای […]



web analytics