پیش از این در باره شیوه ذوقی و غیرعلمی آقای فریدون جنیدی و آسیبها و تحریفهایی که به شاهنامه فردوسی وارد آوردهاند، گفتاری به نام «نقدی بر استنباطهای نجومی آقای فریدون جنیدی و بکارگیری آنها در حذف بیتهای شاهنامه» نوشته بودم که در رسانههای گوناگون و از جمله در روزنامه اعتماد منتشر شده بود. در آن گفتار نمونههایی از استنباطهای نادرست ایشان که منجر به الحاقیدانستن بیتهایی از شاهنامه شده بود و نیز اینکه بخود اجازه دادهاند هر واژهٔ دلخواهی را به سخن فردوسی بیفزایند، نشان داده بودم. آقای جنیدی که در آن هنگام دانش خود را برابر با دانش بیست و پنج استاد متخصص در بیست و پنج رشته مختلف میدانستند، اکنون در پیشگفتار شاهنامهٔ خودساختهاشان، خود را تحت یاری و حمایت «جهان مینوی» (= امدادهای غیبی) نیز دانستهاند. ادامه »
خویدوده: ازدواج با محارم در دین زرتشتی
امروزه برخی از کسانی که رویدادهای روزگاران باستان را بنا به ذوق و سلیقه بازگو میکنند و دادههای تاریخی و متون کهن را به یکسو مینهند، چنین وانمود میکنند که «ثنویت» و «ازدواج با محارم» هیچگاه در میان زرتشتیان واقعیت نداشته و «تهمتی» بوده که از روی عناد بازگو شده است. از سوی دیگر، سخنان و ادعاهایی را به مزدکیان و باورهای خرمدینی منسوب میدارند که با منابع تاریخی پشتیبانی نمیشوند. نگارنده پیش از این در چند گفتار با نامهای «آیین مزدک به روایت دینکرد- تنها متن بازمانده از گفتگوی زرتشتیان با روحانیت زرتشتی»، «حقوق زنان در عصر ساسانی»، «انتشار مأخذی مهم در زمینه ثنویت زرتشتی» و «تقویم نوساختهٔ موسوم به سالنمای دینی زرتشتیان» به کوتاهی نمونههایی از جعل و تحریف در دادههای تاریخی و تعبیر و تفسیرهای ذوقی و دلخواهانه بجای پژوهشهای استوار و متکی بر اسناد و منابع را نشان داده است. با توجه به مأخذهای یادشده در گفتارهای بالا آشکار است که آنچه در باره مزدکیان گفته شده، در اصل در میان زرتشتیان روایی داشته و سپس به مزدکیان منسوب شده است. ادامه »
فرق علم با ثروت
بزرگواری میگفت: ثروت را هر که دارد، میگوید ندارم؛ و علم را هر که ندارد، میگوید دارم.
تازهها ۱۳
۱- آقای مصطفی یاوری آیین، از دوستداران اخترشناسی و مدیر وبسایت رصدگاه خبر داده است که در حین سفرهای رصدی خود به شماری از نگارکندهای پیشتاریخی در کوهستانهای «رباط سرخ» گلپایگان برخورد کرده و آنها را شناسایی کرده است. ایشان عکسهایی از این نگارکندها را همراه با گزارشی خواندنی در این باره برای من و [...]
باز هم مشتها گره میشوند
آقای بهزادخان فرهانیه از من خواست تا در باره غائلهای که دوباره بر سر سخنان فلان بدجنس غربی در اسرائیل به راه افتاده و مشتهای شماری از هممیهنان ما را برای کوبیدن به دهان این یاوهگویان گره کرده، چیزی بنویسم. در باره اینگونه اعتراضها قبلاً در گفتار اعتراضهای همیشگی ایرانیان و قضیه هفتهنامه اشپیگل و [...]
سنگنبشتهها و فرمان داریوش بزرگ برای ساخت آبراه سوئز در مصر
سرزمین مصر در سال 525 پیش از میلاد به تصرف کبوجیه/ کمبوجیه دوم، دومین پادشاه هخامنشی در آمد. با اینکه مصریان چندین بار شوریدند تا استقلال خود را باز یابند و یکبار نیز برای کوته زمانی موفق به این کار شدند، اما دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر که به غلبه اسکندر مقدونی پیوسته شد، دوران پایان تمدن درخشان و دیرینهٔ مصر و پادشاهی بومی فراعنه بود. از دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر، آثار و یادمانهای پرشماری برجای مانده است که بیشترین آنها از زمان داریوش بزرگ است. این آثار، از کوشش هخامنشیان برای سازندگی و اصلاحات اداری در مصر و نیز از روحیهٔ مدارای مذهبی آنان حکایت دارد. یکی از مهمترین آثار بجای مانده از زمان داریوش در مصر، آبراهی است که رود نیل را به دریای سرخ پیوند میدهد. در طول مسیر این آبراه، تاکنون پنج ستون سنگی یادمانی از این پادشاه شناسایی شده است. ساخت آبراهی که دریای سرخ (احمر) را به رود نیل و دریای مدیترانه متصل کند، سرگذشتی طولانی دارد. فراعنه مصر دستکم از هزاره دوم پیش از میلاد (و شاید از هزاره سوم) در اندیشه ساخت چنین آبراهی بودهاند و در زمان فرعون نخائو/ نخو (609 تا 594 پیش از میلاد) ساخت آبراه تا اندازه زیادی پیش رفته بود. ادامه »
نوشتارهای خواندنی در شماره تازهٔ ماهنامه صنعت چاپ
ماهنامه صنعت چاپ، مجلهای تخصصی است که سالهاست به همت آقای مرتضی کریمیان منتشر میشود. با اینکه کار من به عنوان نویسنده مستقیماً به فرایندهای فنی چاپ مربوط نمیشود، اما ایشان از روی لطف نسخهای از مجله را برایم میفرستادند. من هم تاکنون به تماشای عکسهای زیبای آن اکتفا میکردم و یا با برخی پیچیدگیها [...]
تازهها ۱۲
۱- آقای ابراهیم اصغرپور علمداری نقشهای از زبانهای رایج در ایران را به پیوست نامهای برایم فرستاده و در باره سندیت و اعتبار آن پرسیدهاند. تا آنجایی که من خبر دارم، این نقشه یکی از بهترین و دقیقترین نقشههایی است که گستره شمول زبانها و گویشهای گوناگون در مرزهای امروزی ایران را نشان میدهد. این نقشه را دو تن [...]
دورهٔ آموزشی اخترباستانشناسی و بناهای تقویمی ایران
اخترباستانشناسی یا باستانستارهشناسی Arcaeoastronomy دانشی نوین و میانرشتهای از علوم باستانشناسی، ستارهشناسی و مردمشناسی/ فرهنگشناسی قومی Anthropology/ Ethnology است که به بررسی تأثیر و نفوذ پدیدههای کیهانی و حرکات اجرام آسمانی بر روی هنرها، آیینها، ادیان، باورداشتها و دیگر پدیدههای فرهنگی مردمان باستان میپردازد. این رشته در ایران بکلی ناشناخته و مهجور است؛ در حالیکه [...]
انصراف از همکاری با سمینار چارتاقیهای ایران
مدیریت محترم امور پایگاههای سازمان میراث فرهنگی چنانچه استحضار دارید، پس از نامه مورخه ۲۷ بهمن ۱۳۸۶ جنابعالی، طرح مقدماتی سمینار چارتاقیهای ایران به مناسبت سال جهانی نجوم را در ۳۰ فروردین ۱۳۸۷ تقدیم داشتم. از آن پس نشستها و گفتگوهای فراوانی در زمینه برنامهریزی و برگزاری این همایش در انقلاب تابستانی سال ۱۳۸۸ انجام [...]
جزیره فروهر: سوژهای تازه برای فریفتن عوام
بیان ادعاهای غلوآمیز و نادرست روز به روز بیشتر میشود. چنین سخنانی را معمولاً دو گروه بازگو میکنند: نخست، برخی دولتمردان یا کسانی که در انجام وظایف خود ناتوان بوده و شکست خوردهاند و میخواهند با چنین ادعاهایی، افکار عمومی را به نفع خود تهییج کنند و سرپوشی بر ناتوانی خود بگذارند. دسته دوم کسانی هستند که چنین سخنانی را از روی احساس [...]
پشهها
پشهها منتظرند بخوابی تا خونت را بمکند.