Chartaqi of Niasar located near the city of Kashan (Fig. 1.1) and was constructed during the late Parthian or early Sassanid Dynasties′ eras. Its plan is square in shap. There are, however, some theories that state that in ancient times Zorvanists used this place for their religious practices. Near this Chartaqi, there is a shrine and holy tree (plantain) and also a fountain that makes it some what a holy place. Also near Chartaqi, there is a modern observatory. Today Niasar is place for people who like astronomy in Iran. Every year Chartaqi of Niasar hosts a large number of Iranians that gather to cherish their ancestral way of life and to mark the observance of sunrise in summer and winter solstice (Fig. 3.1, 3.2). [...]
Chartaqi of Niasar: Calendric Structure of Niasar
چارتاقی نیاسر: وضعیت طلوع و غروب خورشید در یک تقویم آفتابی باستانی
صفحه اصلی چارتاقی نیاسر، نسخه پیدیاف، نسخه پاورپوینت ۱- مختصات و مشخصات نام مشهور: چارتاقی/ چهارطاقی نیاسر. محل: صخرههای ارتفاعات غربی مشرف به شهر نیاسر، ۳۰ کیلومتری غرب کاشان، ۲۵۰ کیلومتری جنوب تهران، استان اصفهان. (تصویر ۱٫۱) مختصات جغرافیایی چارتاقی: ۳۳ درجه و ۵۸٫۲۸ دقیقه شمالی، ۵۱ درجه و ۰۸٫۵۳ دقیقه شرقی (دقت اندازهگیری ۰٫۰۱± [...]
چارتاقی کهک: بنایی فروخفته در قلب امامزاده زینب خاتون
بخش کَهَک در حدود چهل کیلومتری جنوب شهر قم و در منطقهای کوهستانی و ییلاقی واقع است. این منطقه دارای پیشینه مشهور تاریخی و فرهنگی، و نیز آثار و محوطههای باستانی فراوان است. در حدود دوکیلومتری شمال غربی کهک (۳۴٫۲۱ درجه شمالی، ۵۰٫۵۱ درجه شرقی)، بنای امامزادهای به نام زینب خاتون وجود دارد که یکی [...]
پرسشهای متداول در باره کاربری تقویمی چارتاقی نیاسر
پیرامون نظریه این نگارنده در زمینه ویژگیهای تقویمی چارتاقیهای ایران و به ویژه چارتاقی نیاسر (نخستین انتشار در کتاب «نظام گاهشماری در چارتاقیهای ایران»، ۱۳۸۰)، پرسشهایی مطرح میشود که برخی از آنها مضمونی یکسان دارند. در اینجا به مرور به پاسخ آنها میپردازم و امیدوارم ادامه این روند علاوه بر آشنایی بیشتر علاقهمندان با بناهای [...]
«ЧАХАРТАКИ» – ХРАНИТЕЛИ ВРЕМЕНИ, СОЛНЕЧНЫЕ КАЛЕНДАРИ ДРЕВНИХ АРИЕВ
Чахартаки (чартаки) – в переводе с персидского «четырехарочники», «чертоги», культовые места последователей зороастрийской религии, предназначенные для проведения богослужений и религиозных обрядов. В современном Иране чахартак более известен как Аташ-кадэ, Аташ-кух, Аташ-гах, что означает «Место Огня», «Храм Огня», куда в дни своих праздников приходят зороастрийцы. Приходят помолиться великому единому Богу Ахура-Мазде, принести восхваления его бессмертным святым Амеша-Спента, поговорить о делах, поделиться радостью, разрешить проблемы, да и просто пообщаться, посидеть у огня. Наиболее известные зороастрийские храмы, действующие на территории Ирана, находятся в Тегеране, Йезде, Кермане и их окрестностях. В некоторых их храмов постоянно горит огонь, поддерживаемый жрецами, а двери этих храмов ежедневно открыты для посещения. [...]
چارتاقیهای قصرشیرین و خیرآباد
دوچارتاقی قصرشیرین و خیرآباد نمونههایی دیگر از بناهای تقویمی ایران هستند که تاکنون در باره کارکردهای گاهسنجی آنان گزارشی ننوشته بودم. این دو اثر از سازوکار ویژهای برخوردارند که در دیگر چارتاقیهای ایران دیده نشده است. چارتاقی قصرشیرین در مجاورت شمال شهر مرزی قصرشیرین در استان کرمانشاه و در میان محوطه و بازماندهای بناهایی باستانی [...]
چارتاقیهای کرمجگان و خورآباد
پس از انتشار کتابی از این نگارنده به نام «نظام گاهشماری در چارتاقیهای ایران» در تابستان سال ۱۳۸۰ علاقهمندان بسیاری از سراسر ایران خبر از نمونههای مشابه دیگری در ناحیه خود دادند که تا جای ممکن با سفرهای متعدد به بررسی آنها پرداخته شد و گزارشهای مقدماتی آن به مرور منتشر خواهند شد. البته به [...]
تختجمشید و ویژگیهای تقویمی و گاهسنجی آن
این روزها در معماری و شهرسازی کوشش میشود که تا جای ممکن تمامی بناها و گذرها در امتداد محور شمالی- جنوبی و یا خاوری- باختری ساخته شود. اما در دوران باستان از چنین شیوه نادرستی پیروی نمیشده است. یافتههای کاوشهای باستانشناختی نشان میدهد که نه تنها در بناهای بزرگ، بلکه حتی در معماری ساده و [...]
تقویم آفتابی مسجد سلیمان
شهر «مسجد سلیمان» در استان خوزستان، نام خود را از بازماندههای بنایی باستانی به همین نام گرفته است که در بلندیهای مشرف به شهر ساخته شده است و از نام اصلی آن اطلاعی در دست نیست. این محوطه باستانی که در گویش مردمان بومی به نام «صفه سرمسجد» نیز شناخته میشود، عبارت است از تختانی [...]
رصدخانه نیمروز
سرزمین سیستان یا زابلستان که خط «نیمروزان» (نصفالنهار مبدأ باستانی) نیز از آن میگذرد، از مینویترین و ورجاوندترین جایگاهها در فرهنگ ایران دانسته میشده و با گاهشماری ایرانی پیوندی ژرف و طولانی دارد. تقویم آفتابی یا رصدخانه نیمروز که به نام «بنای شماره ۳ دهانه غلامان»(QN3) شناخته میشود، بنایی چهارگوش است که طول هر ضلع [...]
نظام گاهشماری در چارتاقی بازههور
هنگام بررسی بناهای تقویمی و گاهشماری در ایران، همیشه پرسشی مرا بخود مشغول میداشت و تا بررسی چارتاقی شگفتانگیز و یگانه «بازههور» پاسخی برای آن نیافته بودم و آن پرسش این بود که آیا ممکن نیست بنایی تقویمی با دقتی زیادتر از دیگر چارتاقیها و در عین حال با سازوکاری سادهتر وجود داشته باشد و [...]
رصدخانه مجاور زیگورات چغازنبیل
زیگورات چغازنبیل در استان خوزستان و در فاصله ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شوش و ۲۰ کیلومتری هفتتپه و در نزدیکی کرانه غربی رود دز جای گرفته است. این زیگورات نیایشگاهی است که در سال۱۲۵۰ پیش از میلاد در دوره عیلامیان به فرمان پادشاه مشهور عیلامی به نام «اونتاش گال» (۱۲۶۵- ۱۲۴۵ پیش از میلاد) در [...]
گردهمایی و دیدار زایش خورشید در چارتاقی نیاسر
دگر شارسان از بر کوهسار/ سرای درنگ است و جای شمار (گفتار زال در شاهنامه فردوسی) خورشید در حرکت سالانه خود، در آخر پاییز به پایینترین نقطه افق جنوب شرقی میرسد که موجب کوتاه شدن طول روز و افزایش زمان تاریکی شب میشود. اما از آغاز زمستان یا انقلاب زمستانی، خورشید مجدداً به سوی شمال [...]
Аревнейшая Солнечная Обсерватория в Иране
Зaниси “Aвесты” и других текстов имеют связаны с древней энохой ахеменидов, и в каждой из ныхскрыть тайны. Накше Рустам – это название местности в провинции Фарс в шести килуметрах к северу от “Тахте Джамшида”. В этом месте в сердцевине горы Севанда высечены четыре гробницы, относящиеся к царям ахеменидов. В нижней ее части имеются несколько разукрашеных камней, сохранившихся со времен сасанидов и даже со времен эламской государственности. Именно из- за наличия этих изображений даная местность называется Накше Рустам. На некотором расстоянии от горы расположено строение солнечной обсерватории Накше Рустам. Оно представляет собой иостройку, которая была воздвигнута в приод ахеменидов. [...]
Zoroaster’s Kaba, in Naqsh-e Rustam
An Iranian archaeologist has rejected the theory describing the Achaemenid era monument Zoroaster’s Kaba as an ancient government archive, saying that the monument is the world’s most unique calendrical and astronomical building. “At the end of Shahrivar (the sixth month of the Iranian calendar, August 23-September 22) we can determine exactly the day of the month by the light shed by the sun on Zoroaster’s Kaba. It has been used for daily needs, determining the time of cultivating crops, and collecting taxes,” Reza Moradi Ghiasabadi explained. [...]