Skip to content
بایگانی موضوع روزنوشت .

مفهوم دفاع از آزادی

مفهوم عملی دفاع از آزادی در میان بسیاری از معتقدان به آن اینست که کسی آزادی ما را سلب نکند، اما ما حق اینرا داشته باشیم که آزادی دیگران را سلب کنیم.

برای کسانی که می‌گویند: چرا به این کتاب مجوز چاپ داده‌اند؟

وقتی با محتوای کتابی مخالفیم، از آن خوشمان نمی‌آید یا آنرا نادرست می‌پنداریم، نمی‌توان گفت که «چرا به این کتاب مجوز چاپ داده‌اند؟». وظیفه اداره کتاب در وزارت ارشاد بررسی درستی یا نادرستی محتوای کتاب‌ها نیست و صرقاً محدود به بررسی مفاد مغایر با یکسری ضوابط و سیاست‌ها است. چنین جمله‌ای می‌تواند به معنای چراغ سبز و تشویقی برای موافقت با سانسور محتوایی باشد. این سخن که «چرا به این کتاب مجور چاپ داده‌اند؟» دانسته یا نادانسته بدین معناست که: ما با سانسور و توقیف کتاب‌ها موافقیم و این سانسور و توقیف باید به معیار درستی یا نادرستی محتوای کتاب‌ها تعمیم و توسعه پیدا کند. […]

خاله کتابفروش کجاست؟

در پاییز سال 1357 و در کوران انقلاب که حکم لغو سانسور و توقیف کتاب‌ها توسط مهندس شریف امامی صادر شد، راسته کتابفروشان جلوی دانشگاه تهران حیات و جنب و جوش تازه‌ای را بخود دید که هیچگاه سابقه نداشت. سراسر پیاده‌روهای هر دو سوی خیابان آکنده از کتابفروشان دست‌فروشی شد که کتاب‌های توقیف شده قبلی که اکنون با سرعت چاپ و منتشر می‌شدند (و یا قبلاً چاپ شده و مخفیانه توزیع می‌شدند) را به خوانندگان حریص و مشتاق عرضه می‌کردند. در لابلای این کتابفروش‌ها و در همین راسته، همیشه ده‌ها حلقه بحث و مناظره خیابانی بین پیروان اندیشه‌ها و احزاب مختلف در جریان بود. به مرور و طی یکی- دو سال آینده، تمامی این کتاب‌های مشهور به «جلد سفید» و کتابفروش‌ها و آن حلقه‌های مناظره از هم پاشیدند و هر یک به سوی سرنوشتی رفتند. تنها کتابفروشی که همچنان تا 34 سال بعد در کار خود مداومت کرد و خاطره دستفروشان عصر انقلاب را زنده نگاه داشت، پیرزنی به نام کبری قدسی نظام‌آبادی بود که با نام «خاله» مشهور بود. […]

محبوب‌ها و منفورها

محبوبیت زیاد در یک جامعه احساساتی و زودباور به خودی خود نشانه هیچ امتیازی نیست. بسیاری از آنانی که با شعارهای عدالت و انسانیت و رفاه و رستگاری بشریت جلو آمدند، چیزی بیش از مردم‌فریبان چرب‌زبان نبودند. در چنین جوامعی هیچکس به اندازه رمالان و خرافه‌پردازان و شیرین‌زبانان محبوبیت عمومی و هواداران آتشین ندارد و هیچکس به اندازه اهل خرد منفور و مطرود نیست.

سخنرانی‌های جذاب و پرهیجان

سخنان خردورزانه با متانت و بدون هیجان‌زدگی بیان می‌شوند و شنونده را تا مدت‌ها به درایت و تعمق وا می‌دارد. در هر سخنرانی جذاب که حاضران با شدت و هیجان کف می‌زنند، می‌توان تقریباً مطمئن بود که یکی در حال فریب دادن و خلقی در حال فریب خوردن هستند.

مقدسات جدید و چوبه‌های دار آینده

از تاریخ بیاموزیم و نگذاریم هیچ چیزی و هیچ شخصی به سرای مقدسین نوظهور راه یابد و غیر قابل نقد شود که فردا هر نقد و نظری را توهین به مقدسات قلمداد می‌کنند و با چوبه‌های دار پاسخ می‌دهند.

گرگ‌های قصه‌های مادربزرگ

در قصه‌های مادربزرگ بره‌هایی که با امید و دلخوشی به تماشای جنگ و دعوای گرگ‌ها می‌نشستند و بر سر آنان شرط‌بندی می‌کردند، سرزنش می‌شدند. چون آنان نمی‌دانستند که هیچ گرگی بهتر از آن دیگری نیست و دعوای گرگ‌ها به نتیجه‌ای جز غلبه و یکه‌تازی گرگ نیرومندتر و درندگی‌های بیشتر ختم نخواهد شد. در قصه‌های مادربزرگ، بره‌ها به این دلیل خورده نمی‌شدند که گرگ‌ها نیرومند و درنده بودند، بلکه به این دلیل خورده می‌شدند که «بره بودند».

منازعه عالم و جاهل

«بایزید را گفتند فلان عالم با جاهلی درافتاده و گریبان هم می‌کشند و می‌درند. گفت اگر او عالم بودی با جاهل در نیفتادی». وقتی با کسی به منازعه و مشاجره برخواستی، دیگر نمی‌توانی بگویی او در حد تو نیست. که اگر نبود، با او به جدل نمی‌نشستی.

هلهله‌های سرخوشی در حمام فین

بار دیگر گذرم به فین افتاد و حمام فین. و باز هم همان جماعت گردشگران و تفرج کنندگان سرخوشی که در دالان‌های حمام جیغ‌ها و هلهله‌های شادی سر می‌کشیدند و بازیگوشانه به این سو و آن سو می‌دویدند و قایم‌باشک و مزه‌ریزی‌های متداولی را بروز می‌دادند که قرن‌هاست جدیت و فعالیت و آینده‌نگری را فدای سرگرمی و خوش‌گذرانی کرده است. این ماییم! مایی که به وقت فریاد کشیدن، سکوت کرده‌ایم و به وقت سکوت، مشت‌های گره‌ کرده نشان داده‌ایم. مایی که به وقت گریه، خندیده‌ایم و به وقت حرکت، خوابیده‌ایم. […]

هر کتابی به یکبار خواندن نمی‌ارزد

نمی‌توان گفت که هر کتابی به یک بار خوانده شدن می‌ارزد و یا هر کتابی را باید خواند تا در باره‌اش نظر داد. غذا را اندکی می‌بویند و می‌چشند و سپس آنرا می‌خورند. کتاب را نیز می‌توان با تورقی گذرا مزمزه کرد و پی به سلامت و فسادش برد. هیچکس ظرف شیر فاسدی را ته سر نمی‌کشد تا بداند سالم بود یا مسموم. عوارض غذای مسموم تا چند ساعت بعد برطرف می‌شود، اما عوارض کتابی مسموم ممکن است چندین نسل و چندین جامعه را به گمراهی و تباهی بکشد.

یادی از استاد پرویز رجبی در نخستین سالگرد فراق او

یکسال از درگذشت استاد فرزانه و بزرگوار، دکتر پرویز رجبی می‌گذرد. آن تاریخ‌نگار بزرگ و چیره‌دستی که علاوه بر دانش و آگاهی، از «بینش» حیرت‌انگیز و کمیابی برخوردار بود که به او توانایی تجزیه و تحلیل هوشیارانه و درک سریع «جعل» را می‌داد. او که آگاه به تاریخ ایران و شیفته این سرزمین و مردم بود، اما هرگز اجازه و فرصت نداد تا او را همچون عده‌ای دیگر، بازیچه ملی‌گرایی‌های سلطه‌طلبانه کنند. او که می‌شد در محضرش زانو زد و نکته‌ها آموخت، او که جانش لبریز از خرد و قلب مهربانش لبریز از احساسات بی‌شائبه بود: […]

انتشار کتاب سنگ‌نگاره‌های صخره‌ای ایران

کتاب سنگ نگاره های صخره‌ای ایرانتازه‌ترین کتاب نگارنده با عنوان «سنگ‌نگاره‌های صخره‌ای ایران» منتشر شده است. در این کتاب، مجموعه کامل سنگ‌نگاره‌های تاریخی ایران از عصر لولوبیان و کاسیان و عیلامیان تا به عصر قاجاری همراه با عکس، طرح، و شرح و توصیف‌های لازم طبقه‌بندی و معرفی شده‌اند. عکس‌ها و طرح‌های دقیق و فراوان این کتاب منحصراً برای همین اثر عکاسی و طراحی شده و قبلاً در جای دیگری منتشر نشده‌اند. مراحل تحقیق، تألیف، عکاسی، سفرهای متعدد به سراسر ایران و آماده‌سازی این کتاب از سال 1376 آغاز شده بود.

در کتاب سنگ‌نگاره‌های صخره‌ای ایران، نقوش برجسته دوره‌های لولوبی، کاسی، عیلامی، هخامنشی، سلوکی، اشکانی و ساسانی تا به دوره قاجاری در سراسر ایران‌زمین و تا حدودی در کشورهای همسایه معرفی شده‌اند. از جمله این آثار می‌توان از نقش‌برجسته‌های محوطه‌های زیر نام برد: تنگه میانکل در سرپل‌ذهاب؛ اشکفت سلمان، کول فره، تنگ نوروزی و شاهسوار در ایذه؛ کورنگون در ممسنی؛ بیستون و طاق بستان در کرمانشاه نقش‌رستم و نقش‌رجب در شمال تخت‌جمشید، تنگ چوگان در بیشاپور؛ تنگ آب در فیروزآباد؛ خان‌تختی در سلماس؛ نقش‌بهرام در ممسنی و چنارشاهیجان؛ دارابگرد؛ برم‌دلک در شیراز؛ چشمه‌علی در شهرری؛ تنگ ساواشی در فیروزکوه؛ نقش تیمور در کازرون؛ و بسیاری آثار دیگر. […]

آزردگی‌های ناشی از عملکرد محققان

حق و وظیفه محقق ایجاب می‌کند که برای دستیابی به واقعیت‌ها و بیان آنها بکوشد. این حق و وظیفه را نمی‌توان نادیده گرفت یا پایمال کرد. اگر کار محقق موجب آزردگی و اضرار عده‌ای می‌شود، می‌باید این مشکل و راه‌حل آنرا در جای دیگری جستجو کنند. برای چنین جستجو و بررسی، باز هم به وجود یک محقق واقعگرا نیاز است.

انتشار کتاب درآمدی بر شکل‌گیری مناسبات مدنی جوامع باستان و غلبه سلطه‌گری

civil-ralation گاهی کتابی را می‌نویسی که می‌خواهی آنچه از گذشتگان بازمانده است را به دیگران نشان بدهی؛ می‌خواهی آنها را بشناسی و به دیگران بشناسانی. گاهی می‌خواهی تلاش کنی تا پاسخ پرسشی از مجهولات باستانی را بیابی؛ از دل کوره‌راه‌هایی که رسیدن بدان دشوار و گاه ناممکن است. گاهی می‌خواهی فقط تحقیقی کنی برای موضوعی خاص؛ که سرگشتگی و گمگشتگی بخش جدایی‌ناپذیر آن است. اما گاهی چیزی می‌نویسی که گمان می‌کنی همه آنچه تاکنون کرده‌ای، مقدمه‌ای برای رسیدن بدان بوده است. فکر می‌کنی همه آرمان‌ها و آرزوهایت را در دل آن نهادی. فکر می‌کنی زنده بوده‌ای که همین را بنویسی. فکر می‌کنی هیچ نوشته‌ای نمی‌تواند جای آنرا پر کند. حس می‌کنی انتشار هیچ کتابی تاکنون نتوانسته ترا به اندازه انتشار معجزه‌آسای چنین کتاب کوچکی خوشحال کند. حال می‌توانی در این شب تاریک دل خوش داری به انتشار کتاب «درآمدی بر شکل‌گیری مناسبات مدنی جوامع باستان و غلبه سلطه‌گری». به کتابی که در آن از بندهای هزاران ساله‌ای گفتی که انسان را به زنجیر کشیده است.

انتشار کتاب زیورافزارهای باستانی قفقاز

کتاب زیورافزارهای باستانی قفقاز کتاب «زیورافزارهای باستانی قفقاز» که قبلاً چکیده‌ای از آنرا در اختیار علاقه‌مندان گذاشتم، چاپ و منتشر شده است. این کتاب معرفی کننده مجموعه‌ای غنی از اشیا و ادوات زینتی پیش از تاریخی است که از گورهای منطقه قفقاز به دست آمده و در موزه‌ تاریخی مسکو، موزه هرمیتاژ در سن‌پطرزبورگ و موزه تاریخ علم جمهوری آذربایجان نگهداری می‌شوند. این مجموعه که حدود 300 تصویر کوچک و بزرگ آن در کتاب آمده، شامل انواعی از تاج، نیم تاج، دیهیم، پیشانی‌بند، شقیقه‌بند، گوشواره، سنجاق سر، یقه‌بند، سینه‌بند، گردنبند، مدال و نشان، دکمه، سگک، قلاب، سنجاق، سوزن، کمربند، پابند و خلخال، بازوبند، مچ‌بند، انگشتر، النگو، دستبند و آویزهایی به اشکال گوناگون حیوانات، پرندگان، تبرزین، هلال ماه، ستاره، خورشید و اشکال هندسی می‌شود. یکی از جالب‌ترین زیورآلات بسیاری از مردمان باستان، زنگوله‌هایی فلزی و زیبا بوده است که هم مردان و هم زنان بر گردن یا گیسوان خود می‌آویخته‌اند و بر خلاف امروز مختص به حیوانات نبوده است. انبوه زیورآلات بازمانده در گورخانه‌ها و در مجاورت اسکلت‌ها نشان می‌دهد که آن مردمان با زیورهایی که تمامی سطح بدن آنان را از نوک پا تا فرق سر می‌پوشانده است، چونان موزه‌ای متحرک بوده‌اند.

کتابی مهم در نادرستی فرضیه‌های نژادی آریا، سامی و ترک

آقای پروفسور شاپور رواسانی پس از کتاب با ارزش و مهم «تمدن بزرگ شرق» (تهران ۱۳۷۰)، کتاب روشنگر دیگری نیز با عنوان «نادرستی فرضیه‌های نژادی آریا، سامی و ترک» (چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۷) تألیف و منتشر کرده‌اند. این کتاب نیز که محتوا و مضامین آن با انبوهی از اسناد و منابع و پژوهش‌های دانشمندان گوناگون پشتیبانی می‌شود، نشان‌دهنده این واقعیت کتمان شده است که «نژاد آریایی» چیزی بیش از خدعه‌ای استعماری برای انشقاق میان مردم و سلطه بر آنان نبوده است. ایشان در بخشی از پیشگفتار کتاب آورده‌اند: «طرح عمومی استعمار سرمایه‌داری برای تثبیت قدرت و ادامه غارت اقتصادی کشورهای مستعمره و مناطقی که مورد هجوم و تجاوز نظامی و اقتصادی استعمارگران اروپایی قرار داشتند و دارند، در زمینه فرهنگی بر تحقیر و تجزیه قومی و فرهنگی ساکنین این نواحی استوار بوده و هست.‬ […]

نژاد و رایش سوم: کتابی دیگر در رد نظریه نژاد آریایی

کریستوفر هاتن مفاهیم اصلی درگیر در مطالعه نژادی در دوره رژیم نازی را بررسی کرده و پیوستگی و ناپیوستگی‌های بین نازیسم و تنوع‌های انسانی را بر پایه سنت غرب ردیابی می کند. او آورده است که نظریه نژادگرایانه نازی وابسته و متکی به افسانه «نژاد برتر آریایی» بوده است. مفهومی افسانه‌ای که این نظریه‌پردازان آنرا توسعه دادند و کوشیدند تا در باورهای عامه و مباحث دانشگاهی توسعه یابد و ریشه بدواند. هاتن همچون لئون پولیاکوف از «آریایی» با عنوان «افسانه» یاد می‌کند. […]

نقدی خواندنی بر رنج‌های بشری

آقای ساسان فاموری نقدی بر چند بخش از رنج‌های بشری نوشته و برای نگارنده فرستاده‌اند. این نقد با دقت و تیزنگری عالمانه نوشته شده و در مواردی قابل اعتنا و اتکا هستند. در موارد متعددی نیز نادرست و خلط مبحث هستند که بعدها بدان‌ها خواهم پرداخت. نقد آقای فاموری را به عنوان نمونه شاخصی از یک نقد منصفانه که می‌تواند موجب تسریع دستیابی به واقعیت‌های تاریخی شود در اینجا منتشر می‌کنم تا همه خوانندگان از آن برخوردار و بهره‌مند باشند و انگیزه‌ای باشد برای علاقه‌مندان دیگری که به نقد یا تحلیل رنج‌های بشری روی آورند. […]

نبودن تو

هنوز آب‌ها می‌جوشیدند و آبشارها می‌خروشیدند. هنوز صدای مرغابی‌های مهاجر می‌آمد که از بالای بلوط‌ها می‌گذشتند و به گرمسیری می‌رفتند. صدای آب‌ها و بادها و مرغابی‌ها در هم پیچیده بود. فقط تو نبودی و صدای تو.

هنر و صنایع دستی در سراشیب نابودی

عمر چندین هزار ساله هنرها و صنایع دستی ایران با سرعتی شتابناک رو به پایان می‌رود. این اتفاق که به این حجم و گستردگی در هیچ زمانی از تاریخ ایران سابقه نداشته، درست در زمانی روی می‌دهد که بیش از هر زمان دیگری مدعی حفظ و اهمیت به یادمان‌های کهن و هویت تاریخی هستیم.

سفالگری کلپورکان و سیرجان در سکوت و بی‌توجهی آخرین نفس‌های خود را می‌کشد. زیلوبافی میبد، کپوربافی دزفول و موج‌بافی کرمانشاه نیز شرایط چندان بهتری ندارند. شانه‌تراشی سنتی شوشتر با مرگ تنها استادکار خود برای همیشه از بین رفت. ظروف سنگی خراسان به تمامی تبدیل به ساخته‌های ماشینی شدند. چرخ‌سازی مشهد واپسین استاد را از دست داد. بندوک‌بافی سیستان و کمربندبافی نیشابور به چند پیرزن تنها و گمنام اکتفا کرده است. قفل‌سازی تبدیل به حرفه‌ای زینتی و خرافی برای مشکل‌گشایی شده است. آخرین نسل سازندگان چرخ ریسندگی در ابهر و زواره از جهان رفتند. […]

فسیل‌های دریایی بابلسر

دوست ارجمندم آقای وحید اصغرپور علمداری عکس‌هایی از چند فسیل جانداران دریایی را برایم فرستاده است. ایشان نوشته‌اند این فسیل‌ها را که حدود 30 تا 50 سانتیمتر طول دارند، بر روی تخته‌سنگ‌های بزرگی دیده که برای ساخت موج‌شکن در ساحل بابلسر بکار رفته‌اند. در جایی که آدمیان بر آن راه می‌روند. امیدوارم مسئولان محلی و دانشمندان دیرین‌شناس به این فسیل‌ها توجه نمایند و چنانچه آنها را نمونه‌هایی با اصالت و با اهمیت تشخیص می‌دهند، ترتیبی دهند تا بجای اینکه در زیر دست و پا باشند، در محل مناسبی نگهداری شوند و احیاناً فرصتی برای مطالعه فراهم آید. […]

اشتراک‌ها و افتراق‌ها 2

وقتی دوست مؤثر و توانایی را در کنار رقبا می‌بینیم، می‌توان روزی را به یاد آورد که به او سخت گرفتیم و به خرده بهانه‌ای او را از خود راندیم. آنانی که موفق شدند و پیش رفتند، کسانی بودند که دیگران را به صرف ذره‌ای اشتراک جذب کردند. و آنانی که ضعیف و ناکام شدند و عقب ماندند، کسانی بودند که دیگران را به صرف ذره‌ای افتراق طرد کردند.

میراث رو به نابودی و تأسیس مرکز مطالعات میراث ناملموس

مرکز مطالعات منطقه‌ای حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یا معنوی (که رسانه‌ها خبر از تأسیس شعبه‌ای از آن در ایران داده‌اند) یکی از مراکز زیرنظر یونسکو است که شعبی در کشورهای گوناگون جهان و از جمله در ژاپن، چین، کره و پرو دارد. وظیفه چنین مراکزی مطالعه و تلاش برای حفاظت از آن بخش از میراث بشری است که غیر مادی و ناملموس هستند. اعم از: جشن‌ها و آیین‌ها و مراسم، بازی‌ها و سرگرمی‌ها، موسیقی و پزشکی سنتی، ادبیات شفاهی و باورداشت‌ها، دانشی که منجر به ساخت ابزار و یا اجرای محاسبات شود، و چیزها دیگری از این قبیل. میراث ناملموس بشری پس از شناسایی و مطالعه در فهرستی که یونسکو ترتیب داده است، به عنوان میراث معنوی بشر ثبت می‌شوند. از ایران تاکنون هشت اثر در این فهرست ثبت شده که از جمله عبارتند از: نوروز، نقالی و موسیقی مقامی خراسان. در این فهرست، بخشی نیز با عنوان میراث معنوی در خطر وجود دارد که شامل آثار در معرض خطر و نابودی می‌شود. خطری که این آثار را تهدید می‌کند، ممکن است ناشی از ممنوعیت‌ها باشد و یا ناشی از رویگردانی عمومی مردم در زنده نگاه داشتن آنها. […]

نادیده گرفتن حق مؤلف با اسکن و انتشار کتاب‌های دیگران

اینکه کتابی نایاب یا کمیاب است، نویسنده‌اش مرده یا زنده است. ناشرش قصد چاپ مجدد دارد یا ندارد، ایرانی یا خارجی است، هیچکدام به ما ربطی ندارد. ما باید مانند همه کفار و همه غیر آریاییان نانجیب یاد بگیریم که هر چیزی صاحبی دارد و و دست از تجاوز به حقوق دیگران برداریم. […]

محافظه‌کاری و ملاحظه‌کاری

«محافظه‌کار» به کسی گویند که منافع یا مصالح خود را در حفظ وضع موجود می‌بیند و می‌کوشد تا آن وضعیت را به هر نحو ممکن حفظ کند و تغییر و اصلاحی در آن رخ ندهد. اما «ملاحظه‌کار» به کسی گویند که اهل احتیاط و میانه‌روی و آهسته‌روی است و از خطر کردن امتناع دارد. نقطه مقابل محافظه‌کاری «اصلاح‌گری» است و نقطه مقابل ملاحظه‌کاری «افراط‌گری». اخیراً متداول شده که «ملاحظه‌کار» را به اشتباه «محافظه‌کار» خطاب می‌کنند که لازم است به تفاوت مهم بین این دو مفهوم توجه شود تا بجای یکدیگر بکار نروند.

انتشار کتاب گوی بالدار: نشان خورشید، شاهین و اهورامزدا

کتاب گوی بالدار: نشان خورشید، شاهین و اهورامزداپس چند سال انتظار و سپری شدن موانع موجود، کتاب «گوی بالدار: نشان خورشید، شاهین و اهورامزدا» منتشر شد. نگارنده در این کتاب کوشیده است تا رد این نشان و اجزای گوناگونِ تشکیل‌دهنده آنرا از دورترین زمان‌ها و در میان سرزمین‌ها و مردمان گوناگون دنبال کند و چشم‌اندازی به سیر تطور و تکامل این نشان بگشاید.

در این کتاب، اجزای تشکیل‌دهنده نشان مشهور گوی بالدار (همچون گوی، بال، مرد و ستاره) در گذر زمان و تا سده نهم پیش از میلاد که به شکل نهایی خود می‌رسد، و نیز تا سده چهارم پیش از میلاد که برای همیشه ناپدید می‌شود، بررسی شده است. همراه کتاب حدود 110 عکس و طرح که به لطف و یاری خانم‌ها نرگس فراهانی، طاهره افضلی و مریم (پگاه) امینی منحصراً برای همین کتاب ترسیم شده‌اند، به چاپ رسیده‌ و تحلیل شده‌اند.

سرگذشت پرفراز و نشیب نشان گوی بالدار در واپسین سال‌‌های پادشاهی هخامنشیان به سرانجام رسید. نشان محبوب و فراگیری که تاریخچه‌ای دستکم سه هزار و پانصد ساله را در پشت سر خود داشت. در آغاز، تصویرهای خورشید، شاهین و خدایان تجلی‌یافته در سیارات بگونه‌ای مستقل و متمایز ترسیم می‌گردند و سپس به مرور زمان و با انتقال و تقابل فرهنگ‌ها، به اشکال انتزاعی و تجریدی در می‌آیند. سپس‌تر، ادغام و اینهمانی آنان با یکدیگر آغاز می‌گردد. ابتدا، ادغام گوی خورشید با بال‌های شاهین روی می‌دهد و بعدها، ادغام مستقل گوی خورشید و بال‌های شاهین با مرد-خدایان تجلی‌یافته در سیارات گوناگون. […]

انتشار کتاب فرمان داریوش بزرگ

کتاب فرمان داریوش بزرگتازه‌ترین کتاب نگارنده با عنوان «فرمان داریوش بزرگ» به همت و علاقه‌مندی انتشارات شورآفرین منتشر شد. این کتاب از نظر گرافیک و کتاب‌آرایی و چاپ نفیس در نوع خود ممتاز و ارزنده است و ناشر تلاش هنری و فنی فراوانی را برای آن به انجام رسانده است. برای این کتاب، قلم اختصاصی خط میخی طراحی شده که در نوع خود زیباترین و شیواترین قلم خط میخی فارسی باستان است. طرح‌ها و نقاشی‌های کتاب نیز همگی اصل و منحصراً برای همین اثر طراحی شده‌اند.

در کتاب فرمان داریوش بزرگ نمونه‌هایی از متن اصلی کتیبه‌های داریوش یکم (بزرگ) هخامنشی به خط میخی فارسی باستان همراه با آوانویسی فارسی و ترجمه‌های فارسی و انگلیسی آمده است. این کتاب علاوه بر کاربرد آن در فراگیری خوانش (حرف‌خوانی) خط میخی فارسی باستان، برای آشنایی با اندیشه‌ها و باورداشت‌های خردمندانه روزگار خود که به کتیبه‌های داریوش راه یافته‌اند، مفید است. در پایان کتاب فهرست کامل و معرفی کتیبه‌های داریوش و نیز چکیده‌ای از متن کتاب به زبان انگلیسی آمده است.

با اینکه شواهد موجود از زمان پادشاهی داریوش (و از جمله سخنان او در کتیبه بیستون) نشاندهنده رویه خشونت‌طلبانه و سرکوبگرانه او است، اما از این نکته نیز نباید غافل بود که داریوش مدیری ممتاز و برجسته بوده که آثار متعددی از سازندگی‌ها و ابتکارها و نوآوری‌های دولت‌داری و دیوان‌سالاری را بنیان نهاده است. به هیچیک از این دو شخصیت و رویکرد متفاوت داریوش نمی‌توان بی‌اعتنا بود.
[…]

فراخوان برای ضبط و گردآوری صدای زبان‌های ایرانی

نگارنده قصد دارد تا همراه با مدخل‌های زبان‌های ایرانی در نسخه آنلاین فرهنگنامه ایران باستان، یک فایل صوتی نیز قرار دهد تا آن زبان قابل شنیدن باشد و خصوصیات آوایی آن بطور ملموس دریافته شود. بسیاری از این زبان‌ها بر اثر قدرت رسانه‌های فارسی‌زبان در حال اضمحلال هستند و رو به فراموشی و نابودی می‌روند. در برخی موارد، تعداد گویشوران یک زبان از چند هزار و حتی چند صد نفر فراتر نمی‌رود و به اندازه‌ای محجور هستند که حتی متخصصان و اهل زبان نه تنها آنها را نمی‌شناسند که نامشان را نیز نشینده‌اند. زبان‌های ایرانی، بخش مهم دیگری از یادمان‌های کهن و فرهنگی این سرزمین هستند که در قبال پاسداشت و حفاظت از آنها کوشش درخوری انجام نمی‌شود.

برای این منظور از همه علاقه‌مندان و گویشوران به زبان‌های گوناگون رایج در فلات ایران و عموم سرزمین‌های پامیروایرانی درخواست می‌شود تا برای تکمیل بایگانی صوتی زبان‌های ایرانی با ما یاری و همراهی کنند. از کسانی که علاقه به انجام اینکار را دارند و میل دارند تا زبان یا گویش بومی خود را به این مجموعه بیفزایند، تقاضا می‌کنم نکات زیر را تا جایی که مقدور است، در نظر داشته باشند: […]

ملت زنده

ملت زنده که بتوان آینده‌ای برای او متصور شد، ملتی است که توانایی تشخیص دروغ‌هایی را داشته باشد که هویت جمعی او را نشانه گرفته است و بخواهد و بتواند که در برابر آنها ایستادگی کند.



web analytics