پژوهش‌های ایرانی

فاشیسم (Fascism) بخودی‌خود یک مکتب غالی برای باورمندان بدان نیست؛ بلکه یک مکتب واسط سیاسی برای اعمال سلطه و تثبیت ایدئولوژی دلخواه است. مفاهیم نظریِ فاشیسم را که تأثیرگذارترین و پرنفوذترین جنبش سیاسی اروپا در فاصله بین دو جنگ جهانی بود، جووانی جنتیله (Giovanni Gentile) با اقتباس و ترکیبی از نظریات پیشین وضع کرد و بنیتو موسولینی (Benito Mussolini) آنرا در ایتالیا به مرحله اجرا در آورد. این در حالی بود که اشکال دیگر فاشیسم در آلمان نازی، اسپانیای عصر فرانکو، یونان و بسیاری از دیگر کشورهای اروپای شرقی و شمالی تا اندازه‌ای به اجرا در آمد و یا به مرحله اجرا نزدیک شد. در نظریه فاشیسم، ایده‌های ناسیونالیسم و نژادپرستی کنت دوگوبینو و چمبرلن، بی‌رحمی ماکیاولی، قهرمان‌پروری فردریش نیچه و محرک‌های تاریخی و اسطوره‌ای ژرژ سورل با یکدیگر ترکیب شده‌اند. هدف سیاسی فاشیسم، استقرار و سلطه یک نظام خودکامه غیر پارلمانی و متکی به تمرکز قدرت در دولت بوده است که با برانداختن آزادی‌های فردی و سوسیالیسم همراه باشد. فاشیسم در جوامعی آمادگی بیشتری برای استقرار و گسترش دارد که ابتذال و جهل و خرافه‌گرایی جای خرد و تعقل و شک‌‌ورزی را گرفته باشد. در اینجا قصد بررسی مکتب فاشیسم و تاریخچه آن در میان نیست. بلکه منظور آنست که با نگاهی گذرا به روش‌ها و شیوه‌های فاشیسم برای دستیابی به قدرت، اندکی به خود و پیرامون خود توجه کنیم تا ببینیم ما و اطرافیانی که می‌شناسیم تا چه اندازه پیرو فاشیسم هستیم و بدون اینکه خود را فاشیست بدانیم، عملاً راه و روش آنان را می‌پیماییم. [...]

ایده و فرایند اجرای «فرهنگنامه عکس ایران» در فروردین‌ماه سال 1372 شکل گرفت و آغاز گردید. از آن هنگام تا سال 1376 بخش‌هایی از این طرح در قالب مجلدهای کوچک و موضوعی با عنوان عمومیِ «دایره‌المعارف عکس ایران» منتشر شد و در همان سال چاپ دوم همگی آنها در یک جلد منتشر شد. از آن پس تصمیم بر آن شد که از انتشار مجلدهای کوچک و موضوعی صرفنظر گردد و کوشش شود تا در یک کتاب به موضوع‌های متنوع و گوناگونی پرداخته شود. کتابی که بتواند به مرور و در ویرایش‌های سپسین کامل‌تر و پربارتر گردد و در هر ویرایش به تعداد موضوع‌ها و مدخل‌های آن افزوده گردد. چاپ فعلی کتاب «فرهنگنامه عکس ایران» که تاکنون هفده سال پژوهش و سفر و عکاسی در ایران را پشتوانهٔ خود دارد، برآیند آن تصمیم است. ناگفته پیداست که عکاسی مستند برای کتابی با اهداف و آرمان‌های پیش‌گفته، تا چه اندازه با دشواری‌ها و بازدارنده‌های جدی روبرو خواهد شد. مانع‌تراشی‌های فرمایشی، سوءظن‌ها، نبود ابزار و نقشه‌ها و منابع راهنمای کافی برای دستیابی به آثار، حوادث طبیعی و بلایای انسانی و جانوری تنها بخش کوچکی از آن دشواری‌ها و موانع است که بیش از این نیازی به یادکرد از آنها نیست. بر خلاف تداولِ معمول و متداول، عکس‌های مدخل‌های منتخب برای درج در کتاب «فرهنگنامه عکس ایران» را نمی‌توان به سبب نازیبایی ظاهری و تخریب و تباهی بیش از اندازه و یا وجود الحاقات و افزوده‌های متفرقه در پیرامون بنا که در مجموع منجر به عکسی نازیبا می‌شود، حذف کرد و یا از عکاسی و انتشار آنها خودداری ورزید. فرسایش و فرسودگی آثار و یا دخالت‌های مخرب انسانی در آنها نمی‌تواند و نباید مانع عکاسی و نشر اثری کهنسال و یا منحصربفرد شود. شاید در تداول بتوان به راحتی از چنین عکس‌ها و عکاسی‌هایی صرفنظر کرد، اما چنین شیوه‌ای مغایر با برنامه «فرهنگنامه عکس ایران» است و همواره کوشش شده که بتوان به‌رغم فرسودگی شدید یک اثر، ساخت‌و‌سازهای بی‌قواره در پیرامون آن، پارچه‌نوشته‌های آویخته بر پیکر آن، میخ‌های فرو رفته بر جان آن، شعارها و یادگاری‌های نوشته شده بر اندام آن، بتوان عکسی که تا جای ممکن گویا و آراسته باشد، تهیه کرد. آنچه که منجر به کادربندی‌های نادرست و یا زاویه‌های بسیار باریک یا بسیار عریض در عکس‌ها شده است، ناشی از همین مشکلات و معذورات بوده است. [...]

این گفتار به خواست خانم نسرین دوست، خبرنگار روزنامه اعتماد ملی، و با عجله‌ای ناشی از اقتضائات روزنامه‌نگاری نوشته شده است. امیدوارم در فرصتی دیگر آنرا بازنویسی و تکمیل کنم. اسطوره ۱- اسطوره‌ها دارای شخصیت‌ هستند. شخصیت‌هایی ساخته و پرداخته ذهن مردمان جوامع باستان برای توجیه و توضیح سرگذشت و چگونگی آفرینش جهان و تمامی [...]

اوژن فلاندن Eugene Flandin نقاش فرانسوی، در سال ۱۲۱۷ خورشیدی (۱۸۴۰ میلادی) در زمان محمدشاه قاجار با همراهی معماری به نام پاسکال کوست Pascal Coste  به ایران می‌آید. این سفر به سفارش فرهنگستان هنرهای فرانسه و برای تهیه گزارش‌ها و تصویرهایی از آثار باستانی ایران انجام شده بود. آنان بخاطر «هماهنگی‌ها و سفارش‌های لازمه» در [...]

متن سخنرانی‌ در مراسم بزرگداشت دکتر پرویز رجبی بسیار سپاسگزارم که به من این افتخار داده شد تا به عنوان کوچکترین شاگرد استاد دکتر پرویز رجبی در آیین بزرگداشت مقام علمی استاد و نیز شصت و هشتمین زادروز فرخنده ایشان، سخن بگویم. استاد رجبی، نمونه‌ای ممتاز و کمیاب از یک «مورخ مستقل» است. مفهومی که [...]

بیشترین پرسشی که در چند هفته اخیر دریافت شد (منظور در روزنامه شرق)، در باره موجودات فضایی و بشقاب پرنده‌ها بود. نگارنده علیرغم اینکه تمایلی به بررسی موضوعی که از اصل و اساس غیرعلمی و خیالی است، نداشت؛ اما ناچار دید که مطالب این هفته را به آن اختصاص دهد. انسان از دیرباز در اندیشه [...]

لطفاً برای این موضوع به بخش‌های زیر بنگرید: گوناگون و روزنوشت‌ها کلیدواژگان: ایران باستان، اوستا و کتیبه های ایرانی، اسطوره های ایرانی، هخامنشی، زرتشت،  آریاییان،  سنگ نوشته.