Skip to content
 

رنج‌های بشری 153: همبستگی مردم و بیگانگی با قوم‌گرایی

امروزه و در کنار کسانی که با رویکردی انسانی برای رفع تبعیض‌ها تلاش می‌کنند، کسانی نیز هستند که به اسم مردم و با تمسک به نام‌ها و اصطلاحاتی همچون «هویت‌طلبی»، «جدایی‌طلبی»، «استقلال‌طلبی»، «قومیت‌گرایی»، «ملت‌گرایی»، «حقوق اقوام» و امثال آنها بر سر بحث و جدلی «روشنفکرانه» نشسته‌اند، اینگونه فعالیت‌ها از سوی کسانی است که عمدتاً (و نه همیشه) به «کسب قدرت» می‌اندیشند و نه به حقوق و آزادی‌های مردم و زندگی سعادتمندانه آنان و یا هر آن شعار زیبا و پرچم دلفریبی که در دست گرفته‌اند. فعالیت‌هایی که معمولاً رد آن در رسانه‌هایی با سایقه استعماری نیز دیده می‌شود.

چنین بحث‌هایی تاکنون نتوانسته و نمی‌تواند به تفاهم و نتیجه‌ای خردمندانه برسد و بیش از آنکه موجبات همبستگی و همزیستی و الفت بیشتر مردم را فراهم سازد، بر تفرقه و رویارویی آنان دامن می‌زند. چنین فعالانی افزون بر آنکه به دنبال تفاهم باشند، به دنبال رقابت برای کسب قدرت و بسط سلطه هستند. رقابتی از نوع مدرن که بجای آنکه همچون دوران باستان متکی به سرنیزه کورش و چنگیز و تبرزین صفویه باشد، متکی به «گفتمان» و شعارهای باب روز است.

نگارنده به عنوان کسی که برای مطالعات میدانی و «فرهنگنامه عکس ایران» صدها هزار کیلومتر در سراسر ایران سفر کرده و شب‌های زیادی را در خانه‌ها و چادرهای مردمان نواحی گوناگون گذرانده و در همه جا از مهر و محبت بی‌دریغ آنان برخوردار بوده، می‌گوید که عموم مردم با چنین اصطلاحات و ترفندهایی بیگانه هستند و خود را جزئی از یک پیکر واحد می‌دانند. برای آنان اهمیتی ندارد که تو از کدام قوم و زبان و طایفه و مذهب هستی، همین کافیست که تو «انسان» هستی (برای نمونه بنگرید به: «ترکان سلطانیه: آمیزه‌ای از سنت‌های کهن و صمیمیت بی‌پایان»).

در کشور ما و در میان مردمان ما، یک کرد یا ترک یا عرب یا ترکمن یا لر یا بلوچ می‌تواند فارغ‌بال به هر کجایی که دوست دارد برود و اطمینان داشته باشد که در همه جا با روی باز و درهای باز و سفره‌های گشوده و آغوش‌های گرم مواجه می‌شود. گویندگان و مخاطبان چنان مباحث (یا چنان رقابت‌هایی) چیزی در حدود چند صد نفر هستند و هشتاد میلیون نفر با دست‌های فشرده در یکدیگر با آن بیگانه‌اند.

کوشش برای رفع تبعیض‌ها و رسیدن به حقوق انسانی بسی متفاوت از تحقیر مردم و فرهنگ‌ها و زبان‌ها و هویت‌های دیگر است و نیازی بدان ندارد. چرا که در غیراینصورت، تبدیل به آنچه خواهد شد که با آن مبارزه می‌کند.



web analytics