در روز چهارم اسفندماه، نوروز در تقویم رسمی سازمان ملل متحد ثبت شد: General Assembly Recognizes 21 March as International Day of Nowruz ثبت نوروز در میان مناسبتها رسمی و جهانی سازمان ملل میتواند کمک بزرگی برای ایرانیان خارج از کشوری باشد که تمایل به برگزاری عمومی جشن نوورز در شهرهای محل اقامت خود داشتهاند و نمیتوانستند به راحتی مجوز این مراسم و گردهماییهایی پیوسته به آنرا از شهرداریها و دیگر نهادهای مسئول دریافت کنند. آنان گاهی ناچار بودهاند تا برای این مجوزها به نامهنگاریهای متعدد و توضیحات و توجیهات فراوان روی بیاورند. (برای نمونه ای از این نامهها بنگرید به: نوروز و آیینهای آن، کوشش ایرانیان برای همزیستی آشتیجویانه جوامع بشری و پاسداشت زیستبوم).
از سوی دیگر ثبت نوروز در تقویم سازمان ملل بیگمان موجب آشنایی و توجه بیشتر آن دسته از ایرانیانی خواهد شد که در بیرون از ایران بزرگ شده و یا حتی متولد شدهاند و با آیینهای ایرانی و شیوه برگزاری آنها آشنایی چندانی ندارند.
با اینکه این اقدام سازمان ملل در خور توجه و سپاس است؛ اما گمان میکنم که نیازی به این همه دستپاچه شدن بیش از اندازه برخی از هممیهنان ما نیست. نوروز به عنوان یک جشن تقویمی و غیردینیِ برگرفته از رویدادهای طبیعی، بسیار کهنسالتر و بزرگتر و فراگیرتر از آن است که ثبت شدن آن در تقویم سازمان ملل امتیازی برای آن باشد. بلکه این تقویم سازمان ملل است که باید به داشتن نوروز در میان انبوه دیگر مناسبتهای خود افتخار کند. به گمان بنده، اینکه بسیاری از ما از کمترین توجه دیگران به فرهنگ و آیینها ایرانی دچار شوقزدگی مهارنشده میگردیم، معنا و مفهوم خوبی ندارد و ضعف ما را نشان میدهد و تباهی غرور ملی را. دریغ است که برخی دستگاههای دولتی و میراث فرهنگی ما بیش از همه جلودار رفتارهای حقیرانه و زبونانه در مواجه با خارجیان هستند.
اکنون در شهرهای بزرگ ایران از نوروز چیزی جز یک نام باقی نمانده است. تمامی آیینهای فراوان و زیبای نوروزی از میان رفتهاند. از سرودخوانیها، نمایشهای همگانی، پاسداشت و پاکیزگی محیط زیست و دیگر آیینهای در پیوند با نوروز حتی نامی هم برجای نمانده است. دریغ است که ما ایرانیان شرایطی را فراهم آوریم که برغم توجه و علاقه فراوان به نوروز، خود باعث و بانی تخریب و تباهی سنتهای کهن آن شویم. در تمامی کشورهای حوزه نوروز که از بالکان تا غرب چین گستردگی دارند، نوروز با شکوه و عظمتی به مراتب بیش از ایران (که خاستگاه آنست) برگزار میشود.
در همین زمینه خانم لیدا پرچمی- برنامهساز بخش فارسی رادیو بینالمللی فرانسه گفتگوی کوتاهی با نگارنده انجام داده است که میتوانید در اینجا بشنوید: روز بینالمللی نوروز رسمیت یافت.
رضا مرادی غیاث آبادی
گفتارهای دیگر:
- نکاتی پیرامون جشن نوروز: مسئله تحویل سال و به رسمیت نشناختن نوروز در دین زرتشتی
- ثبت جهانی نوروز: افتخاری برای فهرست میراث معنوی
- نامه سرگشاده به رئیس سازمان میراث فرهنگی
- نوروز و آیینهای آن
- تقویم تطبیقی یکصدساله قرن چهاردهم
- جشنهای ایرانی در تقویم گوگل
- ادعاهای تخیلی تازهٔ سازمان میراث فرهنگی در باره منشور کورش و کتیبه داریوش
- مناظره با سخنگوی سازمان میراث فرهنگی و چند نکته دیگر
- تقویم و گاهشماری ایران
- در باره تقویم نوساخته موسوم به سالنمای دینی زرتشتیان