پژوهش‌های ایرانی | سالنمای سال 1388 ایرانی، تقویم سال 1388 هجری شمسی/ خورشیدی

سالنمای سال ۱۳۸۸ ایرانی

رضا مرادی غیاث آبادی

پنجشنبه ۲۱ شهریور ۱۳۸۷

از مبدأ هجری خورشیدی و ۳۷۳۴ از مبدأ اندازه‌گیری گاهشماری ایرانی

نسخه‌های پی‌دی‌اف سالنمای سال آینده ایرانی همراه با راهنمای زمان جشن‌ها و گردهمایی‌های ملی ایران باستان در دو گونه هفتگی و ماهانه منتشر شده است. این سالنما را می‌توانید از اینجا دریافت کنید:

سالنمای سال ۱۳۸۸ ایرانی، هر هفته در یک صفحه، ۲۵۰ کیلوبایت
سالنمای سال ۱۳۸۸ ایرانی، هر ماه در یک صفحه، ۱۶۰ کیلو بایت

نسخه‌های چاپی این سالنما در آبان‌ماه منتشر خواهند شد. در نسخه‌های چاپی- مطابق دستورالعمل‌ها- مناسبت‌های مصوب مورد نیاز دستگاه‌های دولتی نیز افزوده خواهد شد که در نسخه وب، تنها به شماری از مناسبت‌های سالانه که وابسته به تعطیلات رسمی بوده و مورد نیاز همگانی هستند، اکتفا شده است.

انتشار زودهنگام تقویم ۱۳۸۸ از جمله به منظور پیشگیری از اختلال دوباره در وب‌سایت پژوهش‌های ایرانی بوده است. چرا که به گزارش نرم‌افزار آمارگیر، سالنمای ۱۳۸۷ در حدود ۲۰٫۰۰۰ بار بارگیری شد و این جدای از بارگیری‌های بسیار بیشتری بوده که از طریق ده‌ها وب‌سایت دیگر انجام شد.

به راهنمای زمان جشن‌های سالنمای ۱۳۸۸ مناسبتی جدید افزوده شده است: فرخنده روز هزارمین سالگرد پایان سرایش شاهنامه فردوسی در بیست و پنجم اسفندماه ۱۳۸۸:

ســرآمــد کـنـون قـصـهٔ یــزدگــرد بـه مـاه ســفــنــدارمـذ روز اِرد
ز هـجـرت شـده پـنـج هـشـتـاد بـار بـه نــام جـهــان داور کــردگــار
بیت‌های پایانی شاهنامه فردوسی

از آنجا که سال ۴۰۰ قمری از ۹ شهریور ۳۸۸ خورشیدی آغاز شده و در ۲۸ مرداد سال ۳۸۹ خورشیدی به پایان رسیده است؛ روز «اِرد» یا ۲۵ اسفند در این دامنه زمانی، مطابق با سال ۳۸۸ خورشیدی می‌شود. به دیگر سخن، ۲۵ اسفند سال ۳۸۸ هجری خورشیدی برابر است با آدینه‌روز، ۲۱ رجب سال ۴۰۰ هجری قمری (۱± روز). به این ترتیب، در بیست و پنجم اسفندماه سال ۱۳۸۸، هزار سال تمام خورشیدی از زمان پایان سرایش شاهنامه می‌گذرد.

در چنین تبدیل‌هایی، آگاهی از روز آغاز و پایان سال یک گاهشماری در گاهشماری دیگر اهمیت فراوانی دارد. برای مثال اگر فردوسی زمان پایان سرایش شاهنامه را بجای ۲۵ اسفند، ۲۵ مرداد در سال ۴۰۰ قمری ثبت کرده بود؛ این زمان برخلاف انتظار، نه با سال ۳۸۸ خورشیدی که با سال ۳۸۹ خورشیدی برابر می‌شد. این مثال از اینرو آورده شد که نشان داده شود تبدیل تقویم‌ها از ظرافت و پیچیدگی‌های فراوانی برخوردار است که گاهی به آن توجهی نمی‌شود.

برای تبدیل سال هجری قمری به سال هجری خورشیدی از این فرمول ساده می‌توان بهره برد. دقت نتیجه به دلیل دخالت ندادن روز و ماه ۱± سال است:

[(۳۶۵٫۲۴۲۲÷۱۰٫۸۷۵× سال قمری) ــ سال قمری = سال خورشیدی]

با اینکه عموم پژوهشگران در مبدأ «هجری قمری» سال ۴۰۰ اتفاق نظر دارند، اما نگارنده احتمال ضعیف مبدأ «هجری خورشیدی» برای سال ۴۰۰ را قابل تأمل و بررسی می‌داند. دستکم لازم است که نادرستی این احتمال به اثبات برسد.

تکثیر این سالنما در محیط وب، بدون هیچگونه تغییر در متن آن برای همگان آزاد است.

تقویم گوگل برای جشن های ایرانی

موضوع: تقویم‌های سالانه