Skip to content
بایگانی کلیدواژه خبر

بیانیه و پیشگفتار کتاب فرهنگنامه ایران

همه مردمان سرزمین‌های پهناور پامیروایرانی برای ساختن و پروراندن فرهنگ و تمدن کهن و غنی آن کوشیده‌اند و به پایش رنج‌ها برده‌اند. این فرهنگ و تمدن و کوشش‌ها و رنج‌ها، برگ‌های «فرهنگنامه ایران/ دانشنامه پامیروایرانی» خواهند بود. برگ‌هایی که گاه روایتگر زیبایی‌ها و شکوهمندی‌ها و گاه بازگوکننده دردها و آلام بشری است. فرهنگنامه ایران شکل گسترده و توسعه یافته دو کتاب بزرگ و در دست چاپ «فرهنگنامه ایران باستان» و «فرهنگنامه عکس ایران» و برآیند تمامی مطالعات و پژوهش‌های ایران‌شناسی نگارنده در بیست سال گذشته است. در برنامه اجرایی این کتاب علاوه بر متن و عکس، صدا و فیلم نیز گنجانده شده است. فرهنگنامه ایران با حدود ۱۰٫۰۰۰ ماده و به دو شکل چاپی و دیجیتال به هر آن پدیده‌ای می‌پردازد که با فرهنگ و تمدن مردمان فلات ایران تا فلات پامیر (ایران‌زمین) در پیوند است.

فرهنگنامه ایران اثری مستقل و غیروابسته است و صرفاً با فروش نسخه‌های چاپی و دیجیتال آن و بدون حمایت مالی از سوی شخص یا نهادی منتشر می‌شود. در نتیجه، محتویات یا مستندات تاریخی و باستان‌شناختی آن مطابق با میل کسی نوشته نشده و تغییر داده نخواهد شد.

تمامی موادی که در این فرهنگنامه عرضه شده‌اند (اعم از متن، عکس، طرح، صدا و جز آن) منحصراً برای همین اثر پدید آمده‌اند. تمامی عکس‌های کتاب از میان بایگانی بزرگ عکس‌های نگارنده که در طول بیست سال گذشته و طی سفر به سراسر ایران گرفته شده‌، انتخاب گردیده‌اند.

نگارنده وظیفه خود می‌داند که اعلام و تأکید کند که فرهنگنامه ایران نگاهی واقعگرایانه و منصفانه و به دور از خطمشی‌های مکتبی و ناسیونالیستی به انسان و زندگی و کوشش‌ها و دستاوردها و رنج‌های او دارد و بطور کلی از رویکردهای نژادگرایانه/ قوم‌گرایانه و هرگونه برترانگاری و تمامیت‌خواهی (و به ویژه از انگاره‌های مبتنی بر اصطلاح و مفهوم ساختگی و استعماری «نژاد آریایی») بری و برکنار است. فرهنگنامه ایران دیدی یکسان به تمامی انسان‌ها و زبان‌ها و فرهنگ‌ها خواهد داشت و هیچ کس و هیچ چیز را برتر از دیگری نخواهد دانست و رجحان نخواهد داد. همه مردمان این سرزمین‌های گسترده در حد توان خود در پیدایش و شکل‌گیری جلوه‌ها و نمودهای گوناگون و رنگارنگ فرهنگ و تمدن آن کوشیده‌اند و تأثیر سازنده از خود برجای نهاده‌اند. نگارنده ناخشنودی خود را از استنباط‌ها و نتیجه‌گیری‌های احتمالی و بهره‌گیری‌های مبتنی بر هرگونه انگاره‌ برتری‌طلبانه عمیقاً ابراز می‌دارد و به اصرار و صراحت اعلام می‌کند که هیچ بخش از محتویات این کتاب نمی‌باید برای توجیه تبعیض‌ها و برتری‌طلبی‌ها و تمامیت‌خواهی‌ها و آسیب به همبستگی میان مردم بکار رود. [...]


نرم‌افزار تبدیل خط سیرلیک تاجیکستان به خط فارسی

پیش از این با کوشش‌های فراوان آقایان سهیل خسروی‌پور و جلال حجتی فهیم و خانم مانا طلوعی‌فر در زمینه زبان فارسی و نیازهای امروز آن آشنا بوده‌ایم. وب‌سایت «زبان فارسی» با انبوه نوآوری‌ها و اخبار و گفتگوها و تلاش‌های فراوان آن برای پاسداشت زبان فارسی و لازمه‌های فنی امروزین آن، نرم‌افزار «ویراسباز» که یک نرم‌افزار ویرایشگر برخط و رایگان زبان فارسی است، و نیز نوشتارهای گوناگون آقای حجتی فهیم و از جمله «آسمان تاریخ در دو بیت: پژوهشی نجومی در شاهنامه» که در پاسخ به دستکاری‌های آقای فریدون جنیدی در متن شاهنامه فردوسی نوشته شده بود. اکنون آقای جلال حجتی فهیم خبر داده‌اند که کوشش چندین ساله ایشان در نوشتن برنامه‌ای که بتواند نوشته‌هایی به دو خط فارسی و سیرلیک تاجیکی را به یکدیگر تبدیل کند به پایان رسیده و نسخه اولیه آن منتشر شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. این کار ارزنده آقای فهیم علاوه بر اینکه موجب اطلاع و آگاهی مردمان دو کشور همزبان از حال و روز خود و مطالعه آثار یکدیگر می‌شود، موجب همبستگی بیشتر آنان نیز خواهد شد. [...]


سرآغازی بر فرهنگنامه ایران/ دانشنامه پامیروایرانی

فرهنگنامه ایران همه انسان‌ها و مردمان این سرزمین پهناور برای ساختن و پروراندن فرهنگ و تمدن کهن و غنی آن کوشیده‌اند و به پایش رنج کشیده‌اند. این فرهنگ و تمدن و کوشش‌ها و رنج‌ها، برگ‌های «فرهنگنامه ایران/ دانشنامه پامیروایرانی» خواهند بود. برگ‌هایی که گاه روایتگر زیبایی‌ها و لبخندها و گاه بازگوکننده رنج‌ها و اشک‌های انسان است. این کتاب شکل گسترش یافته کتاب «فرهنگنامه ایران باستان» بشمار می‌رود که بصورت چاپی و چندرسانه‌ای و با حدود ۱۰٫۰۰۰ ماده به هر آن پدیده‌ای می‌پردازد که با فرهنگ و تمدن مردمان فلات ایران تا فلات پامیر در پیوند است. از آن جمله است: نام‌های تاریخی پهلوانان، پادشاهان، سرداران، وزیران؛ نام‌های اسطوره‌ای ایزدان، قهرمانان، پدیده‌های طبیعی؛ نام‌های اوستا و شاهنامه؛ سنگ‌نگاره‌ها، کتیبه‌ها، متون پهلوی، متون مانوی، متون سُغدی، متون تاریخی و جغرافیایی سده‌های میانه، سفرنامه‌ها؛ خط‌های باستانی، زبان‌های باستانی، زبان‌های ایرانی؛ دوره‌های باستان‌شناسی، شهرها، تپه‌ها، غارها، محوطه‌های باستانی؛ بناهای باستانی، کاخ‌ها، قلعه‌ها، پل‌ها، دخمه‌ها، چهارطاقی‌ها، نیایشگاه‌ها؛ جشن‌ها، آیین‌ها، گردهمایی‌ها و مراسم همگانی، رویدادهای تقویمی، نظام‌های زمان‌سنجی؛ و نیز تاریخ‌نگاران، جغرافی‌نویسان، سفرنامه‌نویسان و شرق‌شناسان. حال می‌توان بندهای پای‌افزارها را استوار کرد. شاید راه دشوار باشد، اما چشم‌اندازهای زیبا و یاران همیشگی آنرا دوست‌داشتنی‌تر می‌کند.


انتشار ترجمه انگلیسی چارتاقی هایدنتور

گزارش انگلیسی نگارنده از پیوندهای خورشیدی چارتاقی هایدنتور اتریش و مقایسه آن با نمونه‌های چارتاقی ایرانی در مجله پرشیادایجست منتشر شده است. چارتاقی هایدنتور نخستین نمونه از چارتاقی‌های رومی است که نگارنده بررسی آنها را در دست دارد. چارتاقی هایدنتور، چه از نظر سازه و جزئیات اجرایی و چه از نظر ویژگی‌ها و مشخصه‌های تقویمی و خورشیدی و چه از لحاظ قدمت و زمان ساخت، شباهت قابل توجهی با چارتاقی‌های ایران دارد. این ویژگی‌های نویافته و جالب توجه، علاوه بر اینکه برای مطالعات تاریخ علم و رازگشایی بنا مفید است، می‌تواند راهگشای برخی مطالعات باستانی دیگر و نیز بررسی تأثیر و تأثر و روابط متقابل دانشی و آیینی بین ایران و اروپا باشد. [...]


انتشار چاپ جدید کتاب اوستای کهن

انتشارات نوید شیراز خبر از انتشار چاپ دوم کتاب «اوستای کهن، همراه با فرضیه‌هایی پیرامون نجوم‌شناسی بخش‌های کهن اوستا» داده است. این کتاب نگارنده مدت‌ها نایاب بود و چاپ نخست آن در سال 1382 منتشر شده بود. در این کتاب علاوه بر متن اصلی بخش‌های کهن و اصیل اوستا، نظریه‌های نگارنده پیرامون خاستگاه کیهانی میترا، ناهید، اشی، تشتر و دیگر نام‌های اوستاییِ در پیوند با پدیده‌های کیهانی آمده است. [...]