Skip to content
بایگانی کلیدواژه خبر

سمینار جایگاه سیستان در اخترشناسی جهان باستان

سمینار و کارگاه آموزشی «جایگاه سیستان در اخترشناسی جهان باستان».
دانشگاه زابل، رصدخانه ابوسعید سجزی
شنبه ۱۵ بهمن تا دوشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۰
با سخنرانی: دکتر محمد فرهاد رحیمی، دکتر بهرام خالصه، دکتر جمشید قنبری (رئیس انجمن نجوم ایران) و این نگارنده. […]

فیلم مستند سیر اختران در فرهنگ ایران

مراحل ساخت فیلم مستند بلند و 210 دقیقه‌ای «سیر اختران در فرهنگ ایران» به پایان رسید. این فیلم همراه با فیلم مستند «روشنان آسمانی» که سه سال پیش ساخته شد، تنها فیلم‌های مستندی هستند که در زمینه اخترباستانی‌شناسی ایرانی ساخته شده‌اند. این دو فیلم نخستین‌های کوشش‌های جدی و پردامنه برای به تصویر کشیدن این یادمان‌های بزرگ و فراموش شده تاریخ علم ایران هستند و به همت و پشتکار و علاقه‌مندی آقای محسن رمضانزاده ساخته شده‌اند. کوشش پیگیرانه آقای رمضانزاده در وضعیتی که بسیاری از فیلمسازان و مخاطبان آنان گرایش به کارهای بی‌زحمت و کم‌مایه و بعضاً سرگرم‌کننده دارند، در خور قدردانی و تحسین فراوان است. […]

دیدار انقلاب تابستانی ۱۳۹۰ در چارتاقی نیاسر، دوغاب سیمان بر جان چارتاقی‌

چارتاقی بتخانه آتشکوه نیز وضعیت بهتری ندارد و مرمت‌هایی که در یکسال اخیر بر روی آن انجام شده، بیش از آنکه بتوان نام مرمت بر آن نهاد، شایسته نام ویرانگری، شلختگی و کارهای سرسری و بی‌مطالعه است که بدست اشخاص نابلد، بی‌اطلاع و بدون احساس مسئولیت سپرده می‌شود. بخش‌های وسیعی از این چارتاقی را با «سیمان» اندود کرده و حتی دوغاب سیمان را بر روی سازه ریخته بودند. آن چنان که کسی سطل دوغاب سیمان را بر دست بگیرد و به روی دیوارها بپاشد و از بالای آن به پایین سرازیر کند. زبانم از توضیح و شرح بیشتر چنین اعمالی ناتوان است و قادر به بیان این رنج نیستم. فقط می‌توانم آرزو می‌کنم که هر چه زودتر شرّ بعضی اشخاص در سازمان میراث فرهنگی از سر این بناها کوتاه شود که هیچ عامل دیگری تا این اندازه در تخریب یادمان‌های کهن و گرانقدر ایران‌زمین نقش نداشته است و ندارد. […]

انتشار کتاب «ایران چیست؟»

کتاب تازهٔ نگارنده با عنوان «ایران چیست؟» به همت انتشارات نوید شیراز منتشر شد. در این کتاب کوشش می‌شود تا کاربرد و معنا و مفهوم پیچیدهٔ نام‌های «آریا»، «ایران» و «فارس» در گذر زمان و بر اساس کهن‌ترین منابع و اسناد موجود بررسی شوند و مسائل و مشکلاتِ موجود و تغییرات مفهومی آنها تا جای ممکن مطرح گردند. نگارنده در پیشگفتار کتاب ناخشنودی خود را از استنباط‌ها و نتیجه‌گیری‌های مبتنی بر انگاره‌های برتری‌طلبی نژادی و قومیتی ابراز داشته است. […]

تخریب کتیبه اورارتویی قلعه جوان

با اینکه شمال‌غربی ایران و نواحی آذربایجان، کردستان و به ویژه پیرامون دریاچه ارومیه/ اورمیه یکی از سرزمین‌های تابعه دولت اورارتو (سده نهم تا سده ششم پیش از میلاد) بوده و آثار فراوانی از این تمدن بزرگ باستانی در این مناطق باز مانده است؛ اما کوشش برای شناخت و مطالعه و معرفی آثار اورارتویی در […]

کتاب درفش‌های اورارتویی در دست چاپ

تألیف کتاب «درفش‌های اورارتویی» به پایان رسید و به ناشر سپرده شد. این کتاب پژوهشی است بر روی چندین لوح مفرغین اورارتویی و با اصالت مشکوک که در زمان نامعلومی در شمال غربی ایران کشف شده و در سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۵ میلادی) در حراجی ساتبی (Sothby) لندن فروخته شده‌اند. از محل نگهداری فعلی این آثار اطلاعی در دست نیست. در این لوح‌های مفرغین، علاوه بر وجود چندین طرح درفش باستانی، نگاره‌ها و نمادهایی از خدایان کیهانی همراه با نقوش خورشید و ستارگان و برج‌های فلکی دیده می‌شود. […]

انتشار کتاب چارتاقی‌های ایران

در این کتاب پیوند چارتاقی‌های ایران با زمان، تقویم و تغییرات سالانه میل خورشید بر اساس مطالعات میدانی و شواهد ملموس و مشاهده‌پذیر بررسی می‌شود. در دانش اخترباستان‌شناسی، بناهایی با چنین ویژگی‌ها و خصوصیاتی را «رصدخانه خورشیدی» (Solar Observatory) یا «سازه‌های تقویمی» (Calendric Structure/ Kalenderbauten) می‌نامند. همچنین ممکن است که نام‌های «مهربین»، «خوروین/ خوربین» و «بازه هور» (روزنه خورشید) که از دیرباز برای نامگذاری برخی از این بناها بکار رفته و در زبان فارسی نیز شناخته‌شده هستند، نامی کهن با معنای فراموش‌شده برای این گونه از بناها بوده باشند. […]

چاپ کتاب اسپیت‌نامه

بیست و هشتمین کتاب نگارنده با عنوان «اسپیت‌نامه- بیست و دو گفتار در زمینه جشن‌ها و پژوهش‌های ایرانی» منتشر شده است. در این کتاب گفتارهایی پیرامون اخترباستان‌شناسی، گاهشماری و سازه‌های خورشیدی، جشن‌ها و گردهمایی‌های ایرانی، باستان‌پژوهی، کتیبه‌ها و متون کهن عرضه شده است. برخی از این گفتارها پیش از این در سمینارها و همایش‌ها ارائه […]

گزارش‌هایی از دیدار یلدای خورشید در بناهای تقویمی ایران

پیرو فراخوان پیشین، برنامه سالانه دیدار طلوع خورشیدِ انقلاب زمستانی با شرکت گروه‌های فراوانی از دوستداران اخترباستان‌شناسی ایرانی و نیز کسانی که مایل بودند نظریهٔ نگارنده پیرامون کاربری تقویمی چارتاقی‌های ایران را از نزدیک بررسی نمایند، در بامداد روز یکم دی‌ماه در محل چارتاقی‌ها برگزار شد.

امسال برخلاف سال‌های پیش، برنامه دیدار خورشید منحصر و متکی به چارتاقی نیاسر نبود و علاوه بر برنامه‌های معمول چارتاقی نیاسر که با همت و کوشش رصدخانه دانشگاه کاشان برگزار می‌شود، برنامه‌های مشابه دیگری نیز در چارتاقی بتخانهٔ آتشکوه، چارتاقی نویس، چارتاقی بازه‌هور و چارتاقی جره برگزار شد. عکس‌ها و گزارش‌های این برنامه‌ها، به مرور و پس از اینکه بدستم برسند، در اینجا منتشر خواهند شد. […]

فرزند طبیعت به آغوش رودهای خروشان پیوست

عباس جعفری زود رفت، اما رفتنش باشکوه بود. برای مردی پرشور و خستگی‌ناپذیر که تمامی عمر خود را در ستیغ‌های سرکشِ بلندترین قله‌های جهان و دورافتاده‌ترین و وهم‌انگیزترین کویرها گذرانده بود، چه باک که بر قایقی بنشیند تا او را به گرداب‌های سهمگین رودی خروشان براند.

عباس جعفری فرزند طبیعت بود و مرد کوهستان‌های سخت و راه‌های دشوار. جان و روان او در بلندای قله‌ها و در بکرترین چشم‌انداز‌های طبیعت و در دامن مهر روستاییان آرام می‌گرفت. […]

تخریب و نابودی نگاره‌های باستانی غار دوشه در لرستان

آقای حسن افشاری- پژوهشگر تاریخ نقاشی ایران- که به پیشنهاد نگارنده برای مطالعات میدانی پیرامون نگاره‌های پیش‌تاریخی غار دوشه به دره رود کشکان در شمال شرقی کوهدشت لرستان سفر کرده بود، با اخباری غم‌انگیز و دردآور و حیرت‌انگیز از سفر بازگشت. بنا به اخبار و عکس‌های ایشان، تمامی بیش از یکصد نگاره باستانی غار دوشه […]

بزرگداشت استاد موسی اکرمی

در شامگاه سی‌ام خرداد ۱۳۸۸ مراسم بزرگداشت آقای دکتر موسی اکرمی- فیزیکدان، تقویم‌شناس و متخصص برجسته تاریخ و فلسفه علم روزگار ما و یار و همراه زنده‌یاد استاد احمد بیرشک در مرکز علوم و ستاره‌شناسی تهران برگزار شد. با اینکه بخاطر اوضاع و احوال این روزهای میهن ما، آمادگی سخنرانی و شرکت در هیچ برنامه‌ای را نداشتم و همه […]

باراک اوباما و پذیرفتن نقش آمریکا در براندازی دولت مصدق

دولت مردمی دکتر محمد مصدق در 28 مرداد 1332 با کودتایی که آمریکا و سرویس اطلاعاتی بریتانیا در ایران (به سرپرستی شاپور ریپورتر) ترتیب دادند، سرنگون شد و یکی دیگر از فرصت‌هایی که ایرانیان برای برقراری حکومت دموکراتیک به دست آورده بودند، با دخالت آمریکا و انگلیس از بین رفت. از آن زمان، دولت‌های مداخله‌گر […]

دوره آموزشی اخترباستان‌شناسی و بناهای تقویمی ایران

همزمان با هفته جهانی نجوم، یک دوره پنج روزه آموزشی برای آشنایی مقدماتی با اخترباستان‌شناسی در تالار کاخ سعدآباد برگزار می‌شود. این کارگاه از روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۸ آغاز می‌شود و در روز ۱۶ اردیبهشت پایان می‌پذیرد. ساعت برگزاری نشست‌ها از ۹ بامداد به مدت چهار ساعت خواهد بود. […]

انصراف از همکاری با سمینار چارتاقی‌های ایران

صفحه اصلی و راهنمای مطالب موجود در باره چارتاقی‌ها مدیریت محترم امور پایگاه‌های سازمان میراث فرهنگی چنانچه استحضار دارید، پس از نامه مورخه ۲۷ بهمن ۱۳۸۶ جنابعالی، طرح مقدماتی سمینار چارتاقی‌های ایران به مناسبت سال جهانی نجوم را در ۳۰ فروردین ۱۳۸۷ تقدیم داشتم. از آن پس نشست‌ها و گفتگوهای فراوانی در زمینه برنامه‌ریزی و […]

یادداشتی از دومین همایش باستان‌شناسی تمدن جیرفت

اکنون هفت سال از کشف تمدن باستانی جیرفت و غارت گسترده تپه‌ها و گورستان‌های آن می‌گذرد. غارتی که منجر به فروش هزاران اثر بی‌همتای این تمدن نویافته در حوزه «هلیل رود» و خروج آنها از کشور شد. به همراه بیشماری اشیای تقلبی مشابه آنها. همچنین اکنون شش سال از آغاز کاوش‌های جیرفت و تپه‌های «کُنار […]

همایش چارتاقی‌های ایران برای سال جهانی نجوم

صفحه اصلی و راهنمای مطالب موجود در باره چارتاقی‌ها مجمع عمومی سازمان ملل متحد در بیستم دسامبر سال ۲۰۰۷ با تصویب یک قطعنامه‌، پیشنهاد کشور ایتالیا برای انتخاب سال ۲۰۰۹ میلادی به عنوان سال جهانی نجوم را پذیرفت و سرپرستی آنرا به سازمان یونسکو  با همکاری اتحادیه جهانی نجوم به ریاست کاترین سزارسکی Catherine Cesarsky […]

تقویم تطبیقی یکصدساله قرن چهاردهم

چاپ نخست کتاب پدرم آقای اسماعیل مرادی غیاث آبادی به نام «تقویم تطبیقی یکصد ساله قرن چهاردهم» توسط انتشارات نوید شیراز منتشر شد.

سفری کوتاه به مشهد مادرسلیمان

در چند روز گذشته، فرصتی دست داد تا برای چند بررسی کوچک میدانی، به مشهد مادرسلیمان (پاسارگاد احتمالی) و تنگه بلاغی بروم و موادی را برای برخی نوشته‌های نیمه‌تمام خود فراهم آورم:

– دامنه‌ کوهستان‌های چم‌بیان، تنگه بلاغی، کوه موسی‌خان و دیگر کوهپایه‌های پیرامون دشت مرغاب، یکی از بهترین رویش‌گاه‌های درخت بَـنِـه یا پسته کوهی است. از این درختان صمغی ترشح می‌شود که در تهیه سقز و فراورده‌های دیگر کاربرد دارد. روستانشینان و بویژه عشایر با تیغ‌زدن بر پوسته این درختان و نصب پیاله‌های گلین کوچکی در زیر آن، این صمغ را در اوایل فصل پاییز جمع‌آوری می‌کنند. از آنجا که گردآوری صمغ بنه، یکی از کهنترین بازمانده‌های مالکیت عمومی و سنت همیاری و تعاون همگانی مردم در بهره‌برداری اشتراکی از منابع طبیعی است؛ می‌خواستم پاسخ این پرسش را بدانم که مردمان محلی از چه شیوه‌هایی برای تقسیم سالانه و مالکیت موقت بر درختان بهره می‌برند و کدام قوانین نانوشته، این همیاری مسالمت‌آمیز را در میان آنان اجرا و تضمین می‌کند؟ کدام عامل موجب می‌شود که در مدت چند ماهی که صمغ گرانبهای درختان تیغ‌زده بنه به پیاله‌ها روان است و مراقبی نیز ندارد، هیچکس به دسترنج دیگری تعرضی نکند و هیچگونه اختلافی نیز بوجود نیاید؟ پاسخ‌های روستاییان برایم بسیار جالب و شنیدنی بود و توانستم با روش‌های کهن بهره‌برداری اشتراکی اموال عمومی در میان آنان آشنا شوم. آنان همچنین می‌گفتند که بعضی شهرنشینان از خودراضی و بی‌فرهنگ و پرمدعا، دسترنج آنان را قربانی تفریح و بازیگوشی خود می‌کنند. […]

نوروزنامه: پنجاه گفتار در زمینه پژوهش‌های ایرانی

مجموعه مقاله‌های «نوروزنامه- پنجاه گفتار در زمینه پژوهش‌های ایرانی»، کتاب تازه‌ای است که انتشارات نوید شیراز آنرا در بیستمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران منتشر خواهد کرد. نام نوروزنامه برای این کتاب، به سبب پیوند بسیاری از گفتارهای آن با نوروز، گاهشماری و جشن‌های ایرانی، برای آن برگزیده شده است. نوروزنامه دارای پیوستی به زبان انگلیسی […]

نخستین جایزه چارتاقی نیاسر

صفحه اصلی و راهنمای مطالب موجود در باره چارتاقی‌ها در روز ۲۷ دی‌ماه، مراسم نخستین جایزه سالانه چارتاقی نیاسر در خانه هنرمندان ایران با اهدای جوایز به هنرمندانی که با آثار ارزنده خود در زمینه معماری و عکاسی در آن شرکت جسته بودند، به پایان رسید. این مراسم هر ساله با یاری و مشارکت شهرداری […]

انتشار کتاب آسیای میانه

در هفته گذشته بخشی از کتاب ارزشمند «تاجیکان» نوشته روانشاد «باباجان غفوروف» با نام «آسیای میانه» که توسط این نگارنده با حفظ زبان و واژگان تاجیکی آن به فارسی برگردان شده است، به همت انتشارات نوید شیراز منتشر شد. همانگونه که از تاریخ پیشگفتار کتاب بر می‌آید، برگردان فارسی این کتاب در سال ۱۳۷۵ به […]



web analytics