سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ در تاریخ کاوشهای باستانشناسی اهمیتی فراوان دارند. در این سالها، باستانشناسان روسیه با پشتیبانی موزه ارمیتاژ در سنپترزبورگ به سرپرستی کنستانتین چوگونوف Konstsntin Chugunov و با همکاری باستانشناسان انستیتوی باستانشناسی آلمان و موزه پیش و آغاز تاریخ مونیخ به سرپرستی هرمان پارزینگر Herman Parzinger و آناتولی نَگلر Anatoli Nagler توانستند به [...]
زمین سوخته: جزیره مسموم و اقلیم ایران
جزیره «وُزروژدنـیـه» (Vozrozhdeniya) بزرگترین جزیره دریاچه خوارزم (آرال) است که در میان این دریاچه جای دارد. از پیوند عمیق و دیرینه این دریاچه و سرزمین خوارزم با سرزمینهای ایرانی و فرهنگ آن، در اوستا، متون پهلوی، کتیبههای هخامنشی و متون تاریخی، جغرافیایی و ادبیات فارسی به فراوانی سخن گفته شده و نیازی به بازگویی دوباره [...]
تپه آنو
این مقاله برای مدخل (آنـو/ اَنَـو) در «دانشنامه بزرگ ایران» نوشته شده است. آنـو/ اَنَـو (En: Anaw/ Ру, Тадж: Анав) تپهای باستانی با پیشینه هفت هزار سال به وسعت تقریبی یک هکتار در نزدیکی روستایی به همین نام که در فاصله دوازده کیلومتری جنوب خاوری شهر «اشک آباد» (منسوب به نام «اشک/ ارشک»، نخستین شاه اشکانی) [...]
گاهسنجی خورشیدی در اوستیا
باقیماندههای سنتهای گاهسنجی و زمانسنجی ایرانی، در برخی سرزمینهای ایرانیتبار و ایرانینشین در دوران باستان، همچنان تا حدودی برجای ماندهاند. یکی از این سرزمینها عبارت است از ناحیه «اوستیا/ اوستی» (در روسی «آستیا») و به ویژه اوستیای شمالی در قفقاز شمالی که اصلیترین نواحی آن در شمال جمهوری گرجستان و جنوب روسیه واقع است و [...]
خاستگاه ایرانی پالاواییان و تامیلیان
ندی پیش نامهای از آقای آمالا سینگ، یکی از «پالاواییان» جنوب شبه قاره به دستم رسید. ایشان در نامه خود گفتهاند ما انجمنی هستیم که در زمینه مهاجرت احتمالی پالاواییان یا «تامیلیان» از ایران باستان به هندوستان، و همچنین خاستگاه ایرانیِ پالاواییها تحقیق میکنیم. آنان بر این باورند که تاریخ گمشده و ریشه زبان تامیلی [...]
با آوای گلرخسار: سفر تا دورترین هزارههای فرهنگ ایرانی
گلرخسار صفی یوا، شاعر و سراینده بزرگ فارسی/ تاجیکی زبانِ معاصر تاجیکستان، نیازی به معرفی ندارد و سروده ها و کوشش های فراوان او در پاسداشت فرهنگ ایرانی و همبستگی ایرانیان تباران و ایرانی زبانان، برای همه کوشندگان و آرزومندان سرافرازی میهن، شناخته شده و درخور ستایش است. چند روز پیش که پس از چند [...]
آیین برافراشتن درفش کاویانی در سرزمین درفشهای برافراخته
برگرفته از سخنرانی این نگارنده در همایش بینالمللی نوروز، ارگ بم، اسفندماه ۱۳۷۹ شهر بلخ در شمال افغانستان امروزی و در نزدیکی رود آمودریا (جیحون) قرار داشته است. مردمان این شهر پس از ویرانی آن به دست قیس بن هیثم، شهر جدید بلخ را در بیست کیلومتری شرق آن بنا کردند که امروزه به نام [...]