افتادن از این سوی بام و یا آن سوی بام، عادت دیرینه ما ایرانیان و عموم کشورهای عقبافتاده است. و اصولاً این عادت نه تنها نشانه عقبماندگیِ ما، که از عوامل ایجاد آن نیز هست. تاریخ و باستانشناسی در سرشت خود قابلیت بهرهگیری برای مقاصد سیاسی و ایدئولوژیکی و نزاع قدرت را دارا هستند و در نتیجه واقعیتهای تاریخی و دادههای باستانشناختی قربانی منافع و مصالح روزمره اشخاص، احزاب و گرایشهای گوناگون میشوند. نمونهای از چنین سوءاستفادهها، عبارت بود از گرایش احساساتی و عوامگرایانهٔ بخشی از دولت نهم که نمونههای مشابه آن در سده اخیر به فراوانی دیده شده بود. دامنه این تحریکات و بهرهبرداری سیاسی از کورش و هخامنشیان به اندازهای رو به گسترش نهاد که نگارنده نیز بارها نقدها و اعتراضهایی در مورد آن نوشت و نگرانی خود را در مطالب متعددی بیان داشت. [...]
بایگانی کلیدواژه پاسارگاد
مومیایی کورش: نمونه تازهای از ادعاهای نسنجیده
گویا قصهپردازیها و خیالبافیهای تاریخی را پایانی نیست و ترکیبِ عدهای از ایراندوستانِ ذوقزده با برخی تحریفگران تاریخ و بعضی مسئولانی که در جایگاهی مناسب با حد و اندازه خود نیستند؛ معجونی را فراهم کرده است که تاکنون در طبله هیچ عطاری یافت نشده بود. اینروزها چسبیدن به کورش و سوءاستفاده از نام و جایگاه [...]
پیشنهادی برای احیای دریاچه باستانی پاسارگاد
تاریخنگاران و جغرافینویسان عهد کلاسیک (همچون آریستوبولوس، استرابو و گزنفون) پاسارگاد را محوطهای مرطوب و سرسبز، همراه با درختان انبوه و آب و جویبارهای فراوان توصیف کردهاند. این گزارشها دور از انتظار نیست. چرا که از سویی، دشت مرغاب (که پاسارگاد نیز بخشی از آن است) دشتی آبرفتی و تشکیلشده از خاکهای رسوبی و حاصلخیز [...]
دریاچه پاسارگاد و اقلیم سبز سیستان
دو دستاورد تازه در بازسازی چشمانداز اقلیمی ایران باستان پیش از این نگارنده در کتاب «مهاجرتهای آریاییان و چگونگی آبوهوا و دریاهای باستانی ایران» (چاپ سوم، ۱۳۸۴) کوشیده بود تا با بیان شواهد باستانشناسی، باستانزمینشناسی و اسطورهها و متون کهن، در فرضیه متداول اما اثباتنشده مهاجرت آریاییان از سرزمینهای دیگر به فلات ایران تردید نماید. [...]
سفری کوتاه به پاسارگاد
در چند روز گذشته، فرصتی دست داد تا برای چند بررسی کوچک میدانی، به پاسارگاد و تنگه بلاغی بروم و موادی را برای برخی نوشتههای نیمهتمام خود فراهم آورم: – دامنه کوهستانهای چمبیان، تنگه بلاغی، کوه موسیخان و دیگر کوهپایههای پیرامون دشت مرغاب، یکی از بهترین رویشگاههای درخت بَـنِـه یا پسته کوهی است. از این [...]
فواید افزایش رطوبت بر آرامگاه کورش و دیگر بناهای سنگی باستانی
در سالهای اخیر، یکی از دلایلی که بارها برای مخالفت با آبگیری سد سیوند بیان شده و از سوی موافقان نیز نادیده انگاشته نشده؛ عبارت بوده است از افزایش رطوبت ناشی از دریاچه سد و تأثیر مخرب آن بر آرامگاه کورش و دیگر بناهای سنگی پاسارگاد. (البته بدون هیچگونه اشاره به جزئیات و چگونگی این [...]
سد سیوند: نگاهی گذرا به کوششها و حساسیتهای میهنگرایانه
پس از آغاز آبگیری سد سیوند، نامهها و پرسشهای فراوانی از سوی دوستان و دلنگرانان پاسداشت آثار باستانی پاسارگاد و تنگه بلاغی به این نگارنده رسید و برخی از روزنامهنگارانی که پیش از این نیز نوشتارها یا مصاحبههایی با مرا در نشریات خود منتشر کرده بودند، خواهان پاسخ به پرسشهای تازه خود بودند. خودداری من [...]
آرامگاه کورش بزرگ در پاسارگاد
هنگامی که در ۷۵ کیلومتری تختجمشید، راه اصلی اصفهان به شیراز را به سوی پاسارگاد ترک میکنیم و از میان درختان بلند و سرسبزی که بر این راه خاطرهانگیز سایه افکندهاند، پیش میرویم؛ به نظر میآید که در اعماق تاریخ دور و دراز و پر فراز و نشیب و رنگارنگ این سرزمین کهن فرو میرویم. [...]
پاسارگاد، سد سیوند: دستاوردها و کوتاهی ها
برخی را گمان بر این است که سابقه و دیرینگیِ زندگانیِ مردمانی در یک ناحیه یا کشوری خاص، تاریخ آن ملت را بر می سازد و هر اندازه که نمونه های فرادست آمده از شواهد زندگانی و بودوباش آن مردمان، دیرین تر و کهن تر باشد، پس تاریخ آن ملت نیز به همان اندازه کهنسال [...]
