افتادن از این سوی بام و یا آن سوی بام، عادت دیرینه ما ایرانیان و عموم کشورهای عقبافتاده است. و اصولاً این عادت نه تنها نشانه عقبماندگیِ ما، که از عوامل ایجاد آن نیز هست. تاریخ و باستانشناسی در سرشت خود قابلیت بهرهگیری برای مقاصد سیاسی و ایدئولوژیکی و نزاع قدرت را دارا هستند و در نتیجه واقعیتهای تاریخی و دادههای باستانشناختی قربانی منافع و مصالح روزمره اشخاص، احزاب و گرایشهای گوناگون میشوند. نمونهای از چنین سوءاستفادهها، عبارت بود از گرایش احساساتی و عوامگرایانهٔ بخشی از دولت نهم که نمونههای مشابه آن در سده اخیر به فراوانی دیده شده بود. دامنه این تحریکات و بهرهبرداری سیاسی از کورش و هخامنشیان به اندازهای رو به گسترش نهاد که نگارنده نیز بارها نقدها و اعتراضهایی در مورد آن نوشت و نگرانی خود را در مطالب متعددی بیان داشت. [...]
بایگانی کلیدواژه تختجمشید
نخود سیاهی به نام خطر رطوبت برای تختجمشید
در باره پرسش شما مبنی بر انتشار گسترده اخباری پیرامون خطر افزایش رطوبت برای تختجمشید باید عرض کنم که چنین اخباری در این اواخر بصورت مسلسل و زمانبندی شده و با عکسهای دستکاریشده در وبسایتهای دولتی یا شبهدولتی برای مقاصدی بخصوص منتشر میشود. عامه مردم نیز به این گونه اخبار جنجالی و پرهیجان که شبیه صفحه حوادث روزنامههاست، علاقه دارند و خیلی سریع آنها را باور میکنند. چنانکه ادعاهایی مثل کشف دایناسور در مشگینشهر، کشف ارتش کمبوجیه در مصر، کشف مومیایی پادشاهی در کردستان، آبگرفتگی آرامگاه کورش در پاسارگاد و مشابه اینها را باور کرده بودند. عدهای از مردم از این اخبار دچار نگرانی یا هیجانزدگی میشوند و آنرا در جاهای دیگر منتشر میکنند. کاری که خواست همان طراحان اصلی خبر بوده است. چنین ادعایی که رطوبت در حال تخریب تختجمشید است، به شکل فعلیاش ادعای نادرستی است که برای گمراه کردن افکار عمومی و رویگردانی او از معضلات جدیتر و مهمتر بیان میشود. [...]
بدون شرح!
به تازگی یک عکس از طریق رسانههای دولتی منتشر شده که آب باران در گوشهای از تختجمشید جمع شده است. مسئولان خیلی ذیصلاح هم گفتهاند که ما نیاز به «بودجه فوری» داریم چرا که عنقریب است تختجمشید کلاً و جزئاً تخریب شود و از صحیفه گیتی محو گردد. عدهای هم مثل همیشه بجای اینکه خطرات واقعی و مخفی نگاه داشته شده را بشناسند، نگران آب باران شدهاند. برای مسئلهٔ «بودجه فوری» راهحلی ندارم، ولی برای رفع آن نگرانی هولناک از آب باران دو راهحل سخت و آسان سراغ دارم. راهحل سخت اینکه روی کل کشور ایران را سقف بزنند تا دیگر این باران کذایی (لعنتالله علیه) روی هیچ اثر باستانی نبارد (چنانکه در این چند هزار سال اخیر نباریده). راهحل آسان هم اینکه، کسانی که واقعاً نگران هستند، نفری یک سطل بردارند و بروند دست به دست کنند و آبها را خالی کنند. یکی دو ساعت بیشتر طول نمیکشد.
آرزونامه مشهور داریوششاه در تختجمشید
فراوانی کتیبههای بازمانده از داریوش بزرگ (یکم) هخامنشی به تنهایی بیش از مجموع کتیبههای دیگر پادشاهان ایران است. همچنین داریوش بزرگ را میتوان به سبب نگاشتن کتیبه بزرگ و تاریخی بیسْتون، کهنترین تاریخنویسِ شناختهشده ایرانی دانست. در بیرون از محوطه اصلی تختجمشید و بر بدنه سنگیِ جبهه جنوبی آن (جایی که در زمان داریوش قرار بوده در ورودی اصلی تختجمشید باشد)، چهار سنگنبشته در کنار یکدیگر جای دارند که همگی به فرمان او نگاشته شدهاند. نخستین سنگنبشته از سمت چپ (DPd) به خط و زبان فارسی باستان، دومین سنگنبشته (DPe) نیز به خط و زبان فارسی باستان، سومین سنگنبشته (DPf) به خط و زبان عیلامی و چهارمین سنگنبشته (DPg) به خط و زبان اَکَدی (بابلی نو) هستند. هر چهار سنگنبشته، چهار متن مستقل و متفاوت هستند و هیچکدام ترجمه دیگری نیست. [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۵
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش پنجم بخش نخست، بخش دوم، بخش سوم، بخش چهارم جامعه هخامنشی برابری و آزادی در تختجمشید همه مردم برابرند. هیچگاه کسی را در حال خضوع و خشوع و کرنش و تسلیم نمیبینیم. هیچکس لگدمال نشده است. هیچکس فروتر از دیگران نمایانده نشده [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۴
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش چهارم بخش نخست، بخش دوم، بخش سوم، بخش پنجم نبشتههای میخی بخش اعظم کتیبههای موجود در تختجمشید علاوه بر اینکه به زبان و خط میخی فارسی باستان نوشته شدهاند، به زبان و خط عیلامی و بابلی نیز ترجمه و در همانجا نویسانده [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۳
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش سوم بخش نخست، بخش دوم، بخش چهارم، بخش پنجم سنگنگارهها کلیات ساخت سنگنگارههای تختجمشید از فناوری و تخصص خاصی بهرهمند بوده است که دیگر هیچگاه در تاریخ ایران تکرار نشد و امروز هرگز نمیتوان کوچکترین بخشی شبیه آنها را ساخت و یا [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۲
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش دوم بخش نخست، بخش سوم، بخش چهارم، بخش پنجم بررسی بناها روش ساخت برای ساخت تختجمشید تمام اقوام شاهنشاهی ایرانی بسیج شده بودند. از منابع و معادنی در سراسر قلمرو ایران استفاده میشد، مرغوبترین مواد و مصالح از دورترین جایها به [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی
عملیات ساخت تختجمشید در حدود سالهای 520 پیش از میلاد و به فرمان داریوش بزرگ هخامنشی آغاز شد و بخش اعظم آن پس از هفتاد سال در حدود 450 پیش از میلاد در زمان پادشاهی اردشیر یکم ساخته شد و به پایان رسید. اما عملیات ساختمانی بخشهای دیگری از تختجمشید تا پایان پادشاهی هخامنشیان کماکان ادامه داشت. چنانکه ساختمان «دروازۀ نیمه تمام» گواهی میدهد، پس از 90 سال همچنان کار ساختوساز و گسترش بناهای تختجمشید ادامه داشته است. کاخ آپادانا نخستین بنایی بود که ساخت آن بلافاصله پس از صدور فرمان داریوش آغاز شد و با فاصله کمی پس از آن ساختمان کاخ تَچَر، دروازۀ همه ملتها و پلکان ورودی نیز آغاز شد. ادامه و تکمیل ساختمان بناهای اخیر تا پادشاهی خشیارشا به طول انجامید. در زمان این پادشاه همچنین احداث کاخ هدیش، کاخ «د»، کاخ سهدری و کاخ مهمانخانه آغاز و به انجام رسید. اما احداث کاخ صدستون که به احتمال قوی در زمان خشیارشا آغاز شده بود، در زمان پادشاهی اردشیر یکم ادامه پیدا کرد و به پایان رسید، در دورۀ اردشیر یکم همچنین کاخ «هـ» و کاخ «ج» ساخته شدند. ادامه »
تختجمشید و ویژگیهای تقویمی و گاهسنجی آن
این روزها در معماری و شهرسازی کوشش میشود که تا جای ممکن تمامی بناها و گذرها در امتداد محور شمالی- جنوبی و یا خاوری- باختری ساخته شود. اما در دوران باستان از چنین شیوه نادرستی پیروی نمیشده است. یافتههای کاوشهای باستانشناختی نشان میدهد که نه تنها در بناهای بزرگ، بلکه حتی در معماری ساده و [...]
لوحههای تختجمشید: اسناد بنیادین از نظامهای اجتماعی و اداری در ایران هخامنشی
در تختجمشید چند گونه کتیبه از دوره هخامنشی دیده شده و به دست آمده است. یکی، سنگنبشتههای پادشاهان هخامنشی که به زبان و خط میخی «پارسی باستان» بر روی نمای سنگی کاخها و بناهای تختجمشید نویسانده شده و معمولاّ با ترجمان آن به خط میخی و زبانهای «عیلامی» و «بابلی نو (اکدی)» همراه هستند. دوم، [...]
تختجمشید: انجمن قانونگذاری جهان باستان
برگرفته از کتاب «تختجمشید، بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی»، ۱۳۷۹، از همین نگارنده، با بازنگری و افزودهها. تختجمشید، بنای نمادین ملی ایرانیان و نشانه اقتدار و شکوه آنان و نماد تواناییهای علمی و فنی و هنری نیاکان ما بوده است. تختجمشید جلوهگاه همیستگی ملی و سرزندگی و بالندگی روان ایرانیست. ایرانیان را اراده [...]
