Skip to content
 

تازه‌ها ۲۷

1- رادیو فرهنگ ترتیب مناظره‌ای میان این نگارنده با مسئولان میراث فرهنگی پیرامون وضعیت موزه‌های ایران را داده است. این برنامه را می‌توانید بطور مستقیم از ساعت 19.30 دقیقه تا ساعت 21 روز شنبه یکم خرداد بشنوید. (گفتگوی دیگری را در این صفحه و پیوست‌های آن ببینید: مناظره با سخنگوی سازمان میراث فرهنگی پیرامون خبر تخیلی کشف ارتش کمبوجیه در مصر.)

2- رصدخانه دانشگاه کاشان در اطلاعیه‌ای خبر از برگزاری چهارمین نشست علمی چارتاقی نیاسر از دریچه نجوم با همکاری انجمن علمی فیزیک و انجمن آسمان تاریک داده است. این مراسم پس از دیدار طلوع خورشید انقلاب تابستانی در محل رصدخانه دانشگاه کاشان در نیاسر برگزار می‌شود. (برای آگاهی بیشتر از نظریه نگارنده پیرامون کاربری تقویمی چارتاقی‌های ایران و پیوند آنها با زمان و تغییرات میل خورشید به بخش سازه‌های خورشیدی مراجعه نمایید.) 

3- استاد مهدیزاده کابلی کوتاهی مرا جبران کرده و یک بخش از گفتگوهایم با بخش فارسی رادیو بین‌المللی فرانسه را به شکل نوشتاری در دانشنامه آریانا منتشر کرده‌اند: نژاد آریایی تعریفش چیست؟ البته آشکار است که در چنین گفتگوی کوتاهی نمی‌توان به درستی به این پرسش پرداخت. اما ایشان خواسته‌اند که گفتاری در باره «تعریف ایران» بنویسم. کاری که به‌رغم ظاهر ساده‌اش، بسیار دشوار و حتی ناممکن است. اما با این حال کوشش می‌کنم تا در آینده در حد توانم پیرامون آن بنویسم.

4- تخریب فرهنگ و آیین‌های اصیل و سنتی، بیش از هر چیز دیگر، محصول رفتارهای تخریبی عموم مردم است. رفتارهای تخریبی مردم نیز نشأت گرفته از القائات قوای حاکم و رسانه‌های وابسته به آن است. به عبارت دیگر، رسانه‌های پرنفوذ عمومی (همچون تلویزیون) توانایی آنرا دارند که تفکر دلخواه خود و شیوه‌های رفتاری پذیرفته خود را به سادگی و به سرعت به دورترین نقاط یک سرزمین بپراکنند و طرزفکر و رفتارهای یک شخصیت بی‌مایه یا فرومایه را به عنوان الگوی پسندیده در همه جا رواج دهند. در همین زمینه، آقای مهدی فتوحی خبر از ترجمه گفتاری خواندنی و آموزنده از پائولو پازولینی- اندیشمند برجسته و چپگرای ایتالیا- داده که در وب‌سایت رادیو زمانه منتشر شده است: تلویزیون رسانه‌ای سرکوبگر.

5- اصرار برای جایگزینی واژگان فارسی بجای واژگان و مفاهیم مشهور بین‌الملی نه تنها کمکی به زبان فارسی نمی‌کند که در گذر زمان آنرا آشفته و نافهما می‌کند. برخلاف تصور عموم، بسیاری از واژگانی که امروزه جنبه جهانی پیدا کرده‌اند، الزاماً انگلیسی نیستند و گاه از زبان‌هایی بسیار دورافتاده و فراموش‌شده اقتباس شده‌اند. شایسته‌تر آنست که فارسی‌زبانان کوشش کنند با نوآوری‌های علمی و فنی، واژه‌ای فارسی را در جهان مطرح نمایند و نه آنکه برای واژه مشهوری که دسترنج کوشش‌های علمی دیگران است، بخواهند به ضرب و زور، واژه‌ای فارسی جایگزین کنند که علاوه بر اینکه در اکثر مواقع خنده‌دار و مضحک از آب در می‌آید، از سوی گویشوران نیز پذیرفته نمی‌گردد و بکار نمی‌رود. نمونه‌ای از دستاوردهای پیشینیان ما، واژه «میل» است که در آغاز به عنوان سازه‌ای بر بالای بلندی‌ها و برای پیام‌رسانی بکار می‌رفته و بعدها در ایران و بسیاری از کشورها و زبان‌های دنیا، برای اندازه‌گیری طول و سپس برای مفهوم «پست» بکار رفته است و می‌رود. (چنانکه می‌دانیم واژه «پست» نیز خاستگاه و ریشه‌ای ایرانی دارد). اکنون نیز همین واژه «میل» در نام و مفهوم «e-mail» بکار می‌رود و زنده مانده است. هیچیک از جهانیان نیز نگفته‌اند که باید واژه‌ای بومی بجای واژه‌ای با خاستگاه ایرانی جایگزین شود، بجز خود ایرانیان که ده‌ها واژه خنده‌دار بجای آن وضع کرده‌اند و پیشتاز حذف و نابودی یک لغت فارسیِ جهانی‌شده گردیده‌اند.

6- دیروز داشتم صفحه دستور خط فارسی در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی را می‌دیدم. علی‌القاعده فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مهمترین مرجع و مبنای زبان فارسی باید باشد و «دستور خط فارسی» آنان نیز مهمترین معیار شیوه املاء و نگارش فارسی. تأسف‌بار است که می‌بینیم در این صفحه که فقط شانزده سطر دارد و معیار خط فارسی از سوی نهادی که معیار رسمی زبان فارسی است، به اطلاع همگان رسانده شده است، ده‌ها غلط آشکار و بلاتردید وجود دارد که حتی با «دستور» خود آنان نیز مغایرت دارد. امید که آقایان در فرهنگستان فکری به حال این وضعیت بکنند. وبگاه‌ها آینه تمام‌نما و شاخص درون‌مایه‌های هر شخص یا نهادی هستند.

7- با اینکه در سال‌های اخیر توجه فراوانی به شاهنامه و فردوسی می‌شود، اما این توجه‌ها و بزرگداشت‌ها و سخنرانی‌ها به ندرت چیزی بیش از مراسم و سخنان تکراری و احساسی است و حاصلی جز وقت‌گذرانی ندارد. اما در این میان، آقای دکتر ابوالفضل خطیبی- شاهنامه‌شناس برجسته و پرکار- مقاله‌ای سخته و پخته در جلد سوم دانشنامه ادب فارسی منتشر کرده‌اند که رونوشتی از آنرا نیز در وبلاگ خود در دسترس علاقه‌مندان نهاده‌اند. گفتار ارزنده استاد خطیبی در تجزیه و تحلیل مقایسه‌ای داستان رستم و سهراب را در اینجا بخوانید: نگاهی دیگر به داستان رستم و سهراب.

8- به تازگی آقای بهزاد فرهانیه، چندین متن کهن فارسی را در آریابوم منتشر کرده که در این وانفسای تکرار مکررات و سخنان ذوقی و دوری جستن از منابع دست اول، کوششی آگاهانه و برازنده بوده است. ایشان همچنین گفتارها و کتاب‌های مهمی در زمینه زبان فارسی را نیز در آریابوم منتشر کرده است. برخی از این کتاب‌ها متعلق به ده‌ها سال پیش هستند و دستیابی به آنها به سادگی ممکن نیست. هر چند برخی از گفتارها چندان پایه و مایه‌ای ندارند، اما برخی دیگر (مانند نوشته‌های آقایان داریوش آشوری، سعید نفیسی، محمد حیدری ملایری، محمدتقی بهار و پرویز ناتل خانلری) اهمیت فراوانی دارند. یکی دو قصه هم (که این روزها زیاد شنیده می‌شود) در باره آقای محمود حسابی گفته شده است. نمی‌دانم چرا و چه کسانی این قصه‌ها را در اطراف ایشان می‌سازند و سعی می‌کنند از او شخصیتی اسطوره‌ای و غیرمتعارف بسازند.

9- آقای جعفر سپهری خبر از نشر مقاله‌ای داده‌اند که با همکاری خانم پریسا زارعی نوشته‌اند. ایشان در این مقاله به بررسی و واکاوی عصر یخبندان کوچک در سده‌های میانه پرداخته‌اند. مقاله ایشان را از اینجا دریافت کنید: عصر یخبندان کوچک و تأثیر آن بر ایران‌زمین. چکیده‌ای از کتاب بنده در باره ابراز تردید در مهاجرت آریاییان و ارتباط آن با ویژگی‌های آب و هوایی را به فارسی و انگلیسی در اینجا ببینید: مهاجرت آریاییان و چونگی آب‌وهوا و دریاهای باستانی ایران.

10- آقای حسن امانپور نیز به جمع وبلاگ‌نویسان پیوست: اتاق فکر. امیدوارم همیشه از نوشته‌های خوب ایشان برخوردار باشیم.

11- هرچند که خیلی دیر شده اما یادآور شوم که خانم شیوا مقدم، گفتاری مهم و قابل اعتنا در زمینه مسئله سال تحویل نوشته‌اند که لازم است همیشه و هر ساله بدان توجه نماییم: تحویل سال نو ایرانی.

12- پس از اینکه در نوشته‌ای نوشتم که فلان نوشته، نوشته من نیست؛ بعضی‌ها برایم نوشتند که به چه حقی نوشته‌ام که آن نوشته، نوشته من نیست.



web analytics