Skip to content
 

پیشگفتار کتاب فرمان داریوش بزرگ

” این کشور از دیگری نمی‌هراسد“

از کتیبه چهارم داریوش در تخت‌جمشید

ترجمه انگلیسی بخش‌هایی از متن کتاب

در سنگ‌نبشته‌ها و دیگر کتیبه‌های بازمانده از داریوش بزرگ هخامنشی، سخنانی دیده می‌شود که برآیند اندیشه‌ورزی و باورداشت‌های خردمندانه روزگار خود بوده‌اند. برخی از این سخنان در کتیبه‌های کهن‌تر مردمان شرق باستان نیز دیده شده و نشان می‌دهد که این سخنان در یک گستره زمانیِ طولانی با پذیرش و توجه همگانی مردم توأمان بوده است.

این سخنان و عبارت‌ها، در دل دیگر بخش‌های کتیبه‌ها و در میان گفتارهای تکراریِِ دیگر جای دارند و کمتر بدان‌ها توجه شده است. در کتاب حاضر کوشش شده است تا این سخنان ناب و کهنسال که چکیده‌ای از نگاه و اندیشه مردمان باستان بوده‌ و از صافی پذیرش و ویرایش داریوش وخردمندان همزمان با او نیز عبور کرده، از میان دیگر بخش‌های کتیبه‌ها بیرون آورده شوند و نگاه دقیق‌تری که شایسته آنان است، بدان‌ها افکنده شود.

هر یک از این سخنان همراه با اصل کتیبه به خط میخی فارسی باستان، آوانویسی به خط فارسی، ترجمه فارسی و ترجمه انگلیسی هستند. گزارش انگلیسی گفتارها بر اساس ترجمه رونالد کنت1 و همراه با تصحیحات والتر هینتس2 بوده است. همچنین وضعیت ظاهری و مکان فعلی نگهداری کتیبه شرح داده شده تا خوانندگان و علاقه‌مندان، علاوه بر اینکه بتوانند تصور دقیق‌تری از آن داشته باشند، قادر به دیدار و بررسی آن از نزدیک نیز باشند. علاوه بر این، در بخش پایانی کتاب، فهرست کامل تمامی کتیبه‌های بازمانده از داریوش بزرگ به همراه متن کامل یا بخش کوتاهی از محتوای آنها آمده است.

ارائه کتیبه‌ها همراه با آوانویسی و متن اصلی آنها به خط میخی که با جدول الفبایی- هجایی فارسی باستان همراه هستند، موجب می‌شود تا این کتاب علاوه بر کاربرد‌های دیگر آن، به عنوان خودآموز مقدماتی خط میخی فارسی باستان نیز کاربرد داشته باشد.

در آوانویسی کتیبه‌ها به عمد از الفبای لاتین پرهیز شده است. چرا که الفبای فارسی برای این مقصود کفایت می‌کند و چنانچه در برخی موارد مشکلاتی در ضبط آواها وجود داشته باشد، این دشواری‌ها با بهره‌گیری از الفبای لاتین بطور کامل برطرف نخواهد شد و حتی دشواری‌های جدیدتری را نیز پیش می‌نهند. بخصوص در وضعیتی که تفاهم عمومی بر چگونگی بکارگیری الفبای لاتین برای آوانویسی وجود ندارد و هر پژوهشگری بنا به میل و تشخیص خود، جدولی از چگونگی روش خود به دست داده و بر دامنه دشواری‌ها افزوده است. اگر در دهه‌های گذشته، رویکردی به آوانویسی لاتین وجود داشته، بیشتر به دلیل دشوارهای موجود در امکانات محدود چاپ سربی و نبود یا کمبود حروف زیر و زبردارِ فارسی بوده است. فایده دیگر آوانویسی با الفبای فارسی در این است که خواننده از نظر بصری ارتباط مناسب‌تری با واژه‌ها برقرار می‌کند و بهتر متوجه شباهت‌های آوایی و ساختاری برخی از آنان با واژگان امروزی زبان فارسی می‌گردد.

کتاب فرمان داریوش بزرگ

طرح‌هایی که در این کتاب عرضه شده‌اند و جزئیات دقیق و قابل استنادی از سنگ‌نگاره‌های هخامنشی و به ویژه سنگ‌نگاره‌های متعلق به داریوش بزرگ را نشان می‌دهند، همگی اصل هستند و به کوشش خانم نرگس فراهانی و برای همین کتاب طراحی شده‌اند. هیچیک از این طرح‌ها پیش از این در جای دیگری منتشر نشده‌اند.

قلمی که در این کتاب برای نگارش خط میخی فارسی باستان بکار رفته، به کوشش آقای کورش بیگ‌پور و بر اساس عکس‌های دقیقی از سنگ‌نبشته داریوش بزرگ در بیستون طراحی شده و برای نخستین بار در اینجا بکار می‌رود. این قلم از نظر فنی و نیز از نظر مشخصه‌های ظاهری، دقیق‌ترین و زیباترین قلم فارسی باستان است و نگارنده نام آنرا «قلم داریوش» نهاده است. چرا که داریوش پدیدآورنده خط فارسی باستان بود و سنگ‌نبشته او در بیستون نیز نخستین اثری بود که به این خط نوشته شد. در بخش‌های نخستین این کتاب شرحی از زندگی و دستاوردهای داریوش آمده است.

نگارنده امیدوار و آرزومند است که کتاب «فرمان داریوش بزرگ» توانسته باشد به تأسی از داریوش که گفته است: «من آنم که راستی را دوست می‌دارم و دروغ را دوست نمی‌دارم»، بخشی از «میراث ایران» را بدون آنکه به وادی ذوقی‌نگاری و تاریخ‌سازی درغلطد، در اختیار دوستداران آن بگذارد. میراث ارزنده ایران، فراوا‌ن‌تر و پرافتخارتر از آنست که نیاز به «ساختن» داشته باشد، بلکه نیاز به «شناختن» دارد.

رضا مرادی غیاث‌آبادی
بهمن‌ماه 1390

1 Kent, Ronald G., Old Persian, Second Edition, American Oriental Society, New Hawen, 1953.
2 Hinz, Walter, Neue Wege im Altpersischen, Wisbaden, 1973.



web analytics