Skip to content
 

اینها اروپاییان چشم آبی هستند که کشته می‌شوند، نه مردم خاورمیانه!

حمله نظامی روسیه به اوکراین در کنار آینده نامعلوم و تیره و تار آن برای بشریت، بار دیگر رفتار دوگانه و تبعیض‌آمیز کشورهای غربی و رسانه‌های آنانرا آشکار کرد. اینکه حمله به کشورهای دیگر و خشونت علیه دیگران فقط هنگامی قبیح است و می‌بایست با آن مخالف کرد که به دست خودی‌ها و برای منافع خودی‌ها صورت نپذیرفته باشد. اینروزها رسانه‌های کشورهای استعماری آکنده از گزارش‌ها و تصاویری شده که رنج و آوارگی و بی‌پناهی مردم و کودکان اوکراین را به جهانیان نشان می‌دهند. همه اینها برای انعکاس این فاجعه ضروری است، اما پرسش اینجاست که چرا رنج و آوارگی و بی‌پناهی مردم و کودکان یمن و لیبی و سوریه و عراق و افغانستان و بسیاری جاهای دیگر به این اندازه اهمیت نداشت و در رسانه‌های غربی و حتی در رسانه‌های ایرانی بازتاب نیافت؟

پاسخ این پرسش را یکی از مقامات اوکراین در مصاحبه با بی‌بی‌سی به روشنی بیان کرده است. پاسخی که به شکل‌ها و الحان مختلف از زبان شخصیت‌ها و رسانه‌های دیگر نیز تکرار شده است: «باید توجه داشت اینهایی که دارند کشته می‌شوند، مردم سوریه و عراق و خاورمیانه نیستند، بلکه مردم مو طلایی و چشم آبی اروپایی هستند». و دیگری گفته است: «باورکردنی نیست که جنگ به خاک اروپا و به میان مردم متمدن آن کشیده شده باشد. ما اکنون از مردم سوریه حرف نمی‌زنیم، ما داریم از مردم باهوش و تحصیلکرده اروپا حرف می‌زنیم».

آری می‌بینیم که پاسخ پرسش بالا روشن است: چون جان بعضی انسان‌ها مهمتر از دیگر انسان‌هاست و مرگ یا آوارگی‌اشان مرغوب‌تر و خبری‌تر است. چنانکه در جنگ ایران و عراق نیز حال و روز مردم برای رسانه‌های غربی که کشورهایشان فروشنده جنگ‌افزار به هر دو جناح متخاصم بودند (و فروشنده جنگ‌افزارهای کشتار جمعی و تسلیحات شیمیایی و میکروبی به عراق بودند)، اهمیتی نداشت. اینچنین است که می‌بینیم هنوز هم در آمریکا و اروپای قرن بیست و یکم و در میانه اینهمه ادعاهای عدالت انسانی و حقوق بشر، هنوز هم نژادپرستی زنده است و اهمیت جان انسان‌ها به رنگ مو و رنگ چشم آنان بستگی دارد.

اینگونه اظهارنظرهای مبتنی بر تبعیض نژادی، موجب مخالفت‌ها و انتقادها و اعتراض‌های گسترده‌ای در سطح جهان علیه غربیان و رسانه‌های خبری آنان شده است. اما جالب است که ایرانیان بنا به روحیه خودبزرگ‌بینی در برابر همسایگان و روحیه خودکوچک‌بینی در برابر غربیان، کماکان ساکت و مطیع هستند. همین روحیه است که موجب می‌شود بعضی از هموطنان ما با پشت کردن به طبقه خود، در قبال هزاران بمب‌گذاری و کشتار وسیع انسان‌ها در خاورمیانه و آفریقا با جنگ‌افزارهای ساخت غرب بی‌تفاوت باشند، اما بخاطر انفجار بمبی در پاریس با گل و شمع و روبان سیاه از شب تا صبح در کنار دیوار سفارت فرانسه در تهران مثلاً به ماتم بنشینند. همین حس صغارت است که موجب شده در ایران برخلاف دیگر ممالک، نه تنها در قبال تبلیغ و ترویج تصاویر استعماری و نازیستیِ موی بلوند و چشم آبی مخالفت و مقاومت نکنند، که حتی با کمال میل اجازه دهند اینگونه القائات نژادپرستانه سراسر نشریات* و آگهی‌های تبلیغاتی و بسته‌بندی‌های تجاری و سریال‌ها و تیزرهای تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی و بنرهای خیابانی و حتی تصاویر کتاب‌ها و دفترهای نقاشی کودکان را به تسخیر خود در آورند و این شکل ظاهری را مشخصه انسان کامل و درست و بی‌نقص بدانند. اکنون آن چشم سیاه و گیسوان شَبَهِ توصیف شده در نگارگری‌ها و شعر و ادبیات فارسی، مایه سرافکندگی و نشانه کمبود و نقصان و نقص عضو به حساب می‌آید. به راستی اینهمه حس عمیق حقارت از کجا سرچشمه می‌گیرد؟

* گرایش‌های غرب‌پرستانه و حس حقارت و خودباختگی در برابر غرب و الگو قرار دادن آن در زندگی شخصی و اجتماعی، دستکم در مطبوعات دهه ۱۳۱۰ شمسی و بخصوص در آگهی‌های مندرج در آنها که بازتابی از علائق و سلائق عمومی است، به فراوانی دیده می‌شود. برای نمونه بنگرید به دوره روزنامه اطلاعات سال ۱۳۲۰.

تکمله: یکی از نمایندگان کنگره آمریکا پیشنهاد داده که آن عده از اهالی افغانستان که پس از تسلط طالبان و بخاطر همکاری قبلی با آمریکایی‌ها توانسته‌اند به آمریکا پناهنده شوند، می‌بایست در صورتی بتوانند حق اقامت یا تابعیت آمریکا را به دست آورند که علیه روسیه در اوکراین بجنگند. همچنین آمریکا از جنگجویان سوریه‌ای مخالف حکومت سوریه برای جنگیدن در اوکراین علیه روسیه استقبال می‌کند و دستمزد کلانی برای این منظور تعیین کرده است. از طرف مقابل نیز ولادیمیر پوتین گفته است که از «جوانان جنگجوی خاورمیانه» برای جنگیدن به نفع روسیه در اوکراین استقبال می‌کند. آیا برای درک طرز نگاه قدرت‌های استعماری به مردم شرق و خاورمیانه شواهدی بهتر از اینها لازم است؟

همچنین بنگرید به:

جنبش جهانی ضد نژادپرستی و جهان‌گشایی، مرحله‌ای نوین در تاریخ بشری

web analytics