Skip to content
 

تخریب کتیبه اورارتویی قلعه جوان

با اینکه شمال غربی ایران و نواحی آذربایجان، کردستان و به ویژه پیرامون دریاچه ارومیه/ اورمیه یکی از سرزمین‌های تابعه دولت اورارتو (سده نهم تا سده ششم پیش از میلاد) بوده و آثار فراوانی از این تمدن بزرگ باستانی در این مناطق باز مانده است؛ اما کوشش برای شناخت و مطالعه و معرفی آثار اورارتویی در ایران بسیار کمتر از کوشش کشورهای روسیه، ارمنستان، گرجستان و ترکیه بوده است. این بی‌تفاوتی و اهمال در زمینه اورارتوشناسی در ایران در حالی است که هر از گاه خبر تخریب و انهدام بخشی از آن آثار شنیده می‌شود.

روز گذشته، آقای کاوه فرزانه که با انگیزه و اهتمام شخصی مدتی را صرف پژوهش و عکاسی از آثار اورارتویی کرده است، با دریغ و درد خبر داد که کتیبه اورارتویی قلعه جوان در نزدیکی شهر عجب‌شیر تقریباً بطور کامل تخریب و متلاشی شده است. عکس‌های آقای فرزانه نشان می‌دهد که این تخریب عامدانه و با ابزارهای کوبشی انجام شده است. اینکه چنین کاری چرا و به چه منظور انجام شده، پرسشی است که نمی‌توان بدان پاسخ داد.

سنگ‌نبشته اورارتویی قلعه جوان در نزدیکی روستایی به همین نام در ده کیلومتری شرق شهر عجب شیر واقع شده و رود قلعه چای از کنار آن می‌گذرد. این کتیبه احتمالاً به فرمان «اَرگـیـشـتی یکم» (Argishti I) شاه بزرگ و مقتدر اورارتو در فاصله سال‌های ۷۸۵ تا ۷۵۳ پیش از میلاد نویسانده شده و با شماره ۲۲۵۳۱ در فهرست آثار ملی ثبت شده است. تاکنون هیچگونه پژوهشی بر روی کتیبه انجام نشده بود و از جزئیات و محتوای آن اطلاعی در دست نیست. حدود نیمی از این کتیبه در زمانی نامشخص از بین رفته بود و اینک نیمهٔ سالمِ دیگرِ آن نیز منهدم گردید.

کتیبه قلعه جوان، با اینکه ده‌ها سال پیش رویِ مردمی فرهنگ‌دوست و علاقه‌مند به میراث باستانی، و نیز پیش روی انبوه کرسی‌های زبان‌های باستانی در ایران و کنگره‌ها و همایش‌های پرشمار و دهان‌پرکن بود، در سکوت و گمنامی و بی‌توجهی از بین رفت.



web analytics