Skip to content
 

تخریب کتیبه اورارتویی قلعه جوان

با اینکه شمال‌غربی ایران و نواحی آذربایجان، کردستان و به ویژه پیرامون دریاچه ارومیه/ اورمیه یکی از سرزمین‌های تابعه دولت اورارتو (سده نهم تا سده ششم پیش از میلاد) بوده و آثار فراوانی از این تمدن بزرگ باستانی در این مناطق باز مانده است؛ اما کوشش برای شناخت و مطالعه و معرفی آثار اورارتویی در ایران بسیار کمتر از کوشش کشورهای روسیه، ارمنستان، گرجستان و ترکیه بوده است. این بی‌تفاوتی و اهمال در زمینه اورارتوشناسی در ایران در حالی است که هر از گاه خبر تخریب و انهدام بخشی از آن آثار شنیده می‌شود (برای نمونه‌ای از آثار اورارتویی بنگرید به: درفش‌های اورارتویی آذربایجان).

روز گذشته، آقای کاوه فرزانه که با انگیزه و اهتمام شخصی مدتی را صرف پژوهش و عکاسی از آثار اورارتویی کرده است، با دریغ و درد خبر داد که کتیبه اورارتویی قلعه جوان در نزدیکی شهر عجب‌شیر تقریباً بطور کامل تخریب و متلاشی شده است. عکس‌های آقای فرزانه نشان می‌دهد که این تخریب عامدانه و با ابزارهای کوبشی انجام شده است. اینکه چنین کاری چرا و به چه منظور انجام شده، پرسشی است که نمی‌توان بدان پاسخ داد.

تخریب کتیبه اورارتویی قلعه جوان

کتیبه اورارتویی قلعه جوان، عکس از آقای کاوه فرزانه

سنگ‌نبشته اورارتویی قلعه جوان در نزدیکی روستایی به همین نام در ده کیلومتری شرق شهر عجب شیر واقع شده و رود قلعه چای از کنار آن می‌گذرد. این کتیبه احتمالاً به فرمان «اَرگـیـشـتی یکم» (Argishti I) شاه بزرگ و مقتدر اورارتو در فاصله سال‌های ۷۸۵ تا  ۷۵۳ پیش از میلاد نویسانده شده و با شماره ۲۲۵۳۱ در فهرست آثار ملی ثبت شده است. تاکنون هیچگونه پژوهشی بر روی کتیبه انجام نشده بود و از جزئیات و محتوای آن اطلاعی در دست نیست. حدود نیمی از این کتیبه در زمانی نامشخص از بین رفته بود و اینک نیمهٔ سالمِ دیگرِ آن نیز منهدم گردید.

سنگ نوشته قلعه جوان در عجب شیر

کتیبه اورارتویی قلعه جوان، عکس از آقای کاوه فرزانه

کتیبه قلعه جوان، با اینکه ده‌ها سال پیش رویِ مردمی فرهنگ‌دوست و علاقه‌مند به میراث باستانی، و نیز پیش روی انبوه کرسی‌های زبان‌های باستانی در ایران و کنگره‌ها و همایش‌های پرشمار و دهان‌پرکن بود، در سکوت و گمنامی و بی‌توجهی از بین رفت.



web analytics