Skip to content
 

فراخوان برای ضبط و گردآوری صدای زبان‌های ایرانی

نگارنده قصد دارد تا همراه با مدخل‌های زبان‌های ایرانی در نسخه آنلاین فرهنگنامه ایران باستان، یک فایل صوتی نیز قرار دهد تا آن زبان قابل شنیدن باشد و خصوصیات آوایی آن بطور ملموس دریافته شود. بسیاری از این زبان‌ها بر اثر قدرت رسانه‌های فارسی‌زبان در حال اضمحلال هستند و رو به فراموشی و نابودی می‌روند. در برخی موارد، تعداد گویشوران یک زبان از چند هزار و حتی چند صد نفر فراتر نمی‌رود و به اندازه‌ای محجور هستند که حتی متخصصان و اهل زبان نه تنها آنها را نمی‌شناسند که نامشان را نیز نشینده‌اند. زبان‌های ایرانی، بخش مهم دیگری از یادمان‌های کهن و فرهنگی این سرزمین هستند که در قبال پاسداشت و حفاظت از آنها کوشش درخوری انجام نمی‌شود.

برای این منظور از همه علاقه‌مندان و گویشوران به زبان‌های گوناگون رایج در فلات ایران و عموم سرزمین‌های پامیروایرانی درخواست می‌شود تا برای تکمیل بایگانی صوتی زبان‌های ایرانی با ما یاری و همراهی کنند. از کسانی که علاقه به انجام اینکار را دارند و میل دارند تا زبان یا گویش بومی خود را به این مجموعه بیفزایند، تقاضا می‌کنم نکات زیر را تا جایی که مقدور است، در نظر داشته باشند:

– ضبط صدا را می‌توان با هر وسیله مقدور، اعم از نوار کاست یا ضبط‌کننده‌های دیجیتال (با هر فرمت دلخواه) انجام داد.
– طول مدت صدای ضبط شده محدودیتی ندارد.
– محدودیتی در تعداد نمونه‌های ارسال‌شده توسط یک شخص یا اشخاص متعدد وجود ندارد.
– می‌توان از روش فیلمبرداری (تصویر و صدای توأمان) بجای ضبط صدای صرف استفاده کرد.
– نویزهای احتمالی موجود در صدای ضبط شده و فواصل سکوت توسط ما ویرایش و اصلاح خواهند شد.
– شخصی که برای ضبط صدایش انتخاب می‌شود، ترجیحاً مسن و بیسواد باشد و کمتر تحت تأثیر رسانه‌ها و بخصوص تلویزیون بوده باشد.
– ترتیب سخنانی که گفته و ضبط می‌شود، ترجیحاً مطابق با معیار زیر باشد، اما الزامی بر رعایت دقیق آن نیست:

سلام و احوالپرسی + نام گویشور + نام روستا یا شهر + نام زبان + هر قطعه یا قطعاتی که گویشور به دلخواه خود میل دارد بیان کند (اعم از خاطره، ضرب‌المثل، شعر، ترانه و امثال اینها) + تعارف‌های پایانی و خداحافظی + برگردان فارسی آنچه گفته شد توسط شخص گویشور یا شخصی دیگر + نام ضبط کننده + تاریخ و محل ضبط. (احوالپرسی و تعارفی‌های آغازین و پایانی اهمیت زیادی در درک مفهوم و مقایسه زبان‌ها دارد و نیز تأثیر بسزایی در همبستگی و همدلی مردم خواهد داشت).

پرونده‌های صوتی که به دست ما برسند، پس از تکمیل و ویرایش فنی، در نسخه آنلاین فرهنگنامه ایران باستان و به نام فرستنده منتشر خواهد شد و در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

نام تعدادی از زبان‌ها به شرح زیر است: آسی (اُستی)، ارمنی، اِشکاشِمی، اَشکون، بَرتَنگی، بلوچی، پرسون، پشتو، تاتی، تُخاری، ترکی (و اعضای خانواده آن همچون: ترکی آذربایجانی، ترکمنی، خلجی، اویغوری، ازبکی)، تُمشُقی، روشانی (روشنانی)، زیباکی، سریکولی، سنگلیچی، شُغنانی، طبری (مازنی/ مازندرانی)، عربی (خوزستانی و ایلامی) کاتی، کردی (و اعضای خانواده آن همچون: کُرمانجی، بادینانی، سنه‌ای، مُکری، کلهری، سنجابی، عبدویی، زازا، دیمیلی، باجلانی، گورانی، سلیمانیه‌ای، بایزیدی، زندی، اورامانی)، کلیمی، کومزاری، گیلکی، لری (و اعضای خانواده آن همچون: بختیاری، بویراحمدی، فیلی، گیانی، ممسنی، چارمحالی، کهگیلویه‌ای، لکی)، مندایی (صبی)، مونجانی (مونجی)، وخانی (وخی)، ویگلی، یدغه (یدغا)، یزغلامی و یغنابی.

ضمن تشکر و قدردانی از همه همراهان و علاقه‌مندان، لطفاً نمونه‌های ضبط شده و یا پرسش‌های احتمالی خود را به یکی از نشانی‌های زیر بفرستید.

امیدوار است این کوشش و همراهی، گام دیگری برای پاسداشت یادمان‌های فرهنگی و کهن مردمان این سرزمین باشد.

با سپاس و احترام
رضا مرادی غیاث‌آبادی
صندوق پستی ۳۵۵-۱۳۱۴۵ تهران
ghiasabadi@gmail.com
info@irania.ir



web analytics