Skip to content
 

یادداشتی از دومین همایش باستان‌شناسی تمدن جیرفت

اکنون هفت سال از کشف تمدن بزرگ باستانی جیرفت و غارت گسترده تپه‌ها و گورستان‌های آن می‌گذرد. غارتی که منجر به فروش هزاران اثر بی‌همتای این تمدن بزرگ نویافته در حوزه «هلیل رود» و خروج آنها از کشور شد.

همچنین اکنون شش سال از آغاز کاوش‌های جیرفت و تپه‌های «کُنار صندل» جنوبی و شمالی به همت و پشتکار خستگی‌ناپذیر دکتر یوسف مجیدزاده و گروه همکاران ایشان می‌گذرد. کاوش‌هایی که منجر به شناسایی یکی از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشری شد. تمدن و فرهنگی که در بردارنده شگفت‌انگیزترین آثار هنری و معماری، کهن‌ترین نمونه خط جهان و شایسته‌ترین هنرمندان و صنعتگران بوده است. هنرمندان و صنعتگرانی که پادشاه دولت- شهر سومری «اوروک» برای ساخت بناها و آثار بزرگ هنری، آنان را به سومر فرا می‌خوانده و در واقع تمدن عظیم سومر وامدار آنان بوده است. فرهنگ و تمدنی که یافته‌های شش فصل کاوش هیئت باستان‌شناسی جیرفت از آن، منجر به تغییر بسیاری از منابع مسلم انگاشته و داده‌های باستان‌شناختی از سیر تطور و تکامل تمدن بشری و لزوم بازنویسی آنها خواهد شد.  

همایش باستان شناسی جیرفت

روز پایانی دومین همایش بین‌المللی جیرفت در تهران، هجدهم اردیبهشت ۱۳۸۷
عکس از آقای بهزاد فرهانیه، انجمن آریابوم

در سال ۱۳۸۳ نخستین همایش جیرفت برگزار شد و امسال دومین همایش بین‌المللی تمدن جیرفت (کهن تمدن شرق) به ریاست علمی دکتر یوسف مجید زاده در روزهای شانزدهم تا بیستم اردیبهشت با پشتیبانی فرهنگستان هنر در تهران و کرمان برگزار شد.

این همایش در روز شانزدهم اردیبهشت در تالار آسمان وابسته به فرهنگستان هنر (در انتهای خیابان زعفرانیه) افتتاح شد و تا روز هجدهم اردیبهشت، به مدت سه روز در تهران ادامه پیدا کرد و سپس بخش دوم آن در عصر روز پنجشنبه در کرمان (تالار اتاق بازرگانی) برگزار شد. روز پایانی همایش نیز به بازدید از کارگاه‌های کاوش اختصاص داشت.

بیست و دو سخنران در این همایش بیادماندنی موضوع‌های گوناگون تمدن جیرفت و حوزه هلیل‌رود را تحلیل و بررسی کردند. نگارنده نیز این افتخار را داشت تا به خواست آقایان دکتر یوسف مجید‌زاده و دکتر محمد میرشکرایی با مقاله «گزارش مقدماتی از سنگ‌نبشته نویافته کن‌چرمی و مقایسه آن با کتیبه‌های خط هندسی جیرفت» در این همایش شرکت کند.

همایش باستان شناسی جیرفت، رضا مرادی غیاث آبادی

دکتر هالی پیتمن (دانشگاه پنسیلوانیا)، غیاث آبادی
عکس از آقای بهزاد فرهانیه

برخی از مقالات همایش دوم باستان‌شناسی جیرفت به ترتیب ارائه به شرح زیر است:

پیوتر استنکلر (Pioter Steinkeller): «مَرهَشی» و فراسوی آن، چشم‌انداز تاریخی جیرفت.
جلال الدین رفیع فر: مطالعه مقدماتی تکنولوژی و کاربرد ادوات سنگی در کُنار صندل.
ریتا رایت (Rita Wright): توالی سرامیک در عصر مفرغ فلات ایران.
جان کرتیس (John Curtis) رئیس خاورنزدیک موزه بریتانیا: اشیای نوع جیرفت در موزه لندن.
هانری پال فرانکفورت (Henri-Paul Francfort): سنگ‌های سیاه در کرمان و آسیای مرکزی.
رضا مرادی غیاث آبادی: سنگ‌نبشته نویافته کن چرمی و مقایسه آن با کتیبه‌های جیرفت.
مارگارتا تنبرگ (Margareta Tengberg): مردم و گیاهان در دره هلیل رود در دوره مفرغ.
مرجان مشکور: اقتصاد مکان‌های شهری حوزه هلیل رود.
راجر ماتیوز (Roger Matthews): احشام کوهان‌دار جیرفت.
وندی ماتیوز (Wendi Matthews): معماری و محیط ساختمانی در جیرفت.
محمد میرشکرایی: سکاهای هوم‌نوش در حوزه فرهنگی جنوب شرق ایران.
وستا سرخوش کرتیس: جیرفت، نمونه عملیاتی مشترک بین موزه‌های ملی و ترویج فرهنگ ایرانی.
اکرم غلامی: سفال کُنار صندل.
یوسف مجیدزاده: الواح جیرفت و خاستگاه نظام خط نوشتاری ایلامی.
هالی پیتمن (Holly Pittman): هنر دوره مفرغ در ایران، فصلی جدید از کُنار صندل.
نادر علیداد سلیمانی: گورستان قلعه کوچک.

کاوش‌های جیرفت و مطالعات همه‌جانبه پیرامون آن هنوز در آغاز راه است. بی‌گمان آشنایی با دستاوردهای فرهنگ و تمدن جیرفت (که در متون سومری با نام «اَرَتَه/ارتا» از آن یاد شده است) می‌تواند چشم جهانیان را از بین‌النهرین به سوی این منطقه بازگرداند و باردیگر نقش مردمان سرزمین‌های ایرانی را در پیشرفت دانش و فرهنگ بشری بازگو کند.

مصاحبه آقای پژمان اکبرزاده برنامه‌ساز رادیو زمانه
گزارش فرهنگستان هنر از روز اول همایش
گزارش فرهنگستان هنر از روز دوم همایش
گزارش وب‌سایت فرهنگ گفتگو

همایش باستان شناسی جیرفت



web analytics