1- کورش هخامنشی در متون اوستایی: نام کورش در متون اوستایی (اعم از یسناها، یشتها، ویسپرد، وندیداد و خردهاوستا) نیامده است. 2- کورش هخامنشی در متون شرق ایرانی: نام کورش در متون شرق ایرانی (اعم از سغدی، بلخی، خوارزمی، سکایی و جز آنها) نیامده است. 3- کورش هخامنشی در متون فارسی باستان: در متون فارسی باستان هخامنشی اطلاعاتی باره کورش وجود ندارد و فقط در دو جا نام او به شکلهای زیر آمده است. یکبار در کتیبههای کوتاه و مکرر پاسارگاد: «من کورش، شاه هخامنشی»؛ و دیگری در کتیبه داریوش در بیستون که کمبوجیه و بردیا پسران کورش معرفی شدهاند: «پسر کورش به نام کمبوجیه از دودمان ما در اینجا شاه بود»، «مغ گئومات به دروغ چنین میگفت که من بردیا پسر کورش هستم»، «وَهیَزداتَه به دروغ چنین میگفت که من بردیا پسر کورش هستم». [...]
بایگانی موضوع کتیبهها و متون کهن .
انگلیس و جعل کتیبههای باستانی بینالنهرین
در سده نوزدهم میلادی، فرانسویان در ایران و انگلیسیان در عثمانی (بینالنهرین و دیگر سرزمینهای میان ایران تا اروپا) امتیاز انحصاری حفاری و فعالیتهای عتیقهیابی را به دست آوردند. با اینکه فعالیتهای فرانسویان در ایران محدود به پیدا کردن آثار باستانی و انتقال قانونی و غیرقانونی آنها به موزه لوور در پاریس بود، اما فعالیت انگلیسیان از این فراتر رفت و به جعل آثار باستانی و به ویژه جعل کتیبههای باستانی نیز منجر شد. سه انگیزه اصلی برای چنین جعلهایی وجود داشته است: القای مفاهیمی که مورد نیاز استعمارگران در کشورهای استعمارزده بوده است؛ ساخت نسخه بدل و رونوشت از کتیبهها؛ و سوداگری از محل فروش آثار باستانی قلابی که در آن زمان موزهها و مجموعهداران فراوانی در سراسر دنیا خواهان آنها بودهاند. [...]
سرود مانوی انگد روشنان
سرود اَنْگَد روشنان یکی از زیباترین سرودهای مانوی است که به خط و زبان پهلوی اشکانی نوشته شده است. «اَنْگَد» در زبان پهلوی اشکانی معادل با «هَنگَتَه» در اوستایی و به معنای «خوشبختی» است. «رَوْشَنان» نیز در همان زبان (و نیز در زبان فارسی) به معنای «روشنیها» است و در کنایه معنای «ستارگان» را نیز میدهد. ترکیب «انگد روشنان» را میتوان به چند شکل و از جمله «خوشبختیهای درخشان» و یا «ستارگان خوشبختی» برگردان کرد. سرود انگد روشنان که ترجمه گزیدهای از آن در اینجا ارائه میگردد، یکی از پراحساسترین، دلکشترین، و در عین حال از دردمندانهترین سرودهای مانوی است. [...]
Découverte de la seconde inscription Persane géométrique
A Shahryar, d’Iran, une inscription géométrique a été découverte dans le tell de Kaftarlou, région d’Akhtarabad. En raison de sa similarité avec l’écriture dite géométrique des tablettes d’argile du site de Suse, elle est estimée remonter à 5000 ans. Ce n’est cependant que la seconde inscription en ancienneté trouvée en Iran, la plus ancienne ayant été également découverte dans le nord de la province du Kurdistan iranien, à Kan Tcharmî. Selon l’archéologue Reza Moradi Ghiasabadi, la similarité des signes utilisés avec ceux de Suse permettent d’estimer cette inscription à au moins 4200 to 4500 ans. Mais d’un autre côté, le fort taux d’oxydation peut aussi signifier que l’inscription est plus ancienne. [...]
عیلام یا ایلام؟
در سالهای اخیر دیده میشود که برخی از پژوهشگران و نویسندگان، نام کشور و تمدن «عیلام» را به صورت «ایلام» مینویسند. اما هر قدر کوشش میکنم، نمیتوانم خود را متقاعد کنم که املای سنتی و شناختهشدهٔ یک نام را به نفع املای پیشنهادی و تازهای کنار بگذارم که دلایل قانعکنندهای برای آن وجود ندارد. پیشنهاددهندگان بر این باورند که چون در زبان فارسی حرف و آوای «ع» نداریم، و نیز صورت «عیلام» از عهد عتیق (تورات) گرفته شده است، پس میباید «عیلام» را به شکل «ایلام» نوشت. این توجیه به چند دلیل کافی به نظر نمیرسد: [...]
گاتهای زرتشت- ترجمه و توضیحات
متن کامل گاتها به مرور به ادامه این صفحه افزوده میشود: با دستهای برافراشته در تجلیل از «او»، آن حامی من، از همه شمایان نخستین حالت الهام را درخواست میکنم. ای مزدا، ای که به واسطه نظم کیهانی تو/ من زندگی میبخشی. ای که به واسطه عمل من و به خاطر آن، به پندار راهنماییکنندهٔ پندار نیک من و نَفَس روحِ ماده گاو به خوبی گوش فرا میدهی. من خواستار طواف به دور همه شما هستم. ای مزدا اهوره، با پندار نیکی که نسبت به تو دارم، غنیمت هر دو عالم هستی را به من ارزانی بدار. آن عالمی که استخوان دارد و آن عالمی که پندار است. مطابق با نظم کیهانی، غنیمتهایی که هر کس میتواند به واسطهٔ آنها حامیان خود را در آسایش قرار دهد. من میخواهم همه شما را و نظم کیهانی را و پندار نیکی را که قبلاً چیزی از خود نداشت را و همچنین مزدا اهوره را در تاروپود شاعرانهٔ خود در هم بتنم. فروتنیام برای همه شما افزون خواهد شد (هر دو نظم کیهانی؟) و فرمان ملوکانه شما بیکم و کاست اطاعت خواهد شد. درخواستهای مرا برای حمایت از من اجابت کن! [...]
گاتهای زرتشت- پیشگفتار
گاتها/ گاثا بخشهای پراکنده و منفصلی در کتاب اوستا و منسوب به زرتشت است. این بخشها در سده نوزدهم میلادی و با پژوهشهای پیگیرانهٔ اوستاشناسان اروپایی شناسایی شد و از دل اوستا استخراج گردید. واژهٔ گاتها در متون اوستایی به شکلِ گاثا (gatha) و برای نامیدن پنج سرود زرتشت بکار رفته است. گاثا اسم مؤنثی است که معنای سرود یا سرودخوانی را میدهد و در متون سانسکریت نیز به همین معنا کاربرد دارد. واژهٔ گاتها اکنون به شکلهای گاتا/ گاثا/ گاثهها/ گاهان/ گاسان نیز نوشته میشود. سومین حرف اوستایی در واژه گاثا حرفی است که آوای ترکیبی و توأمان «ت» و «هـ» را دارد و در زبان فارسی معادل با «ث» و در زبانهای اروپایی معمولاً معادل با «th» است. حرف «ث» برخلاف اصرار برخی لغتدانان اساس عربی صرف ندارد و خاستگاهی در زبانهای ایرانیِ باستان نیز دارد. تلفظ و نگارش این واژه به شکل «گاتها» («ت» و «هـ» مجزا) هر چند که متداول است، اما دقیق نیست و در صورت استفاده میباید توجه داشت که جزء «ها» نشانه جمع نیست و جدا نوشته نمیشود. [...]
آرزونامه مشهور داریوششاه در تختجمشید
فراوانی کتیبههای بازمانده از داریوش بزرگ (یکم) هخامنشی به تنهایی بیش از مجموع کتیبههای دیگر پادشاهان ایران است. همچنین داریوش بزرگ را میتوان به سبب نگاشتن کتیبه بزرگ و تاریخی بیسْتون، کهنترین تاریخنویسِ شناختهشده ایرانی دانست. در بیرون از محوطه اصلی تختجمشید و بر بدنه سنگیِ جبهه جنوبی آن (جایی که در زمان داریوش قرار بوده در ورودی اصلی تختجمشید باشد)، چهار سنگنبشته در کنار یکدیگر جای دارند که همگی به فرمان او نگاشته شدهاند. نخستین سنگنبشته از سمت چپ (DPd) به خط و زبان فارسی باستان، دومین سنگنبشته (DPe) نیز به خط و زبان فارسی باستان، سومین سنگنبشته (DPf) به خط و زبان عیلامی و چهارمین سنگنبشته (DPg) به خط و زبان اَکَدی (بابلی نو) هستند. هر چهار سنگنبشته، چهار متن مستقل و متفاوت هستند و هیچکدام ترجمه دیگری نیست. [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۴
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش چهارم بخش نخست، بخش دوم، بخش سوم، بخش پنجم نبشتههای میخی بخش اعظم کتیبههای موجود در تختجمشید علاوه بر اینکه به زبان و خط میخی فارسی باستان نوشته شدهاند، به زبان و خط عیلامی و بابلی نیز ترجمه و در همانجا نویسانده [...]
سنگنبشتهها و فرمان داریوش بزرگ برای ساخت آبراه سوئز در مصر
سرزمین مصر در سال 525 پیش از میلاد به تصرف کبوجیه/ کمبوجیه دوم، دومین پادشاه هخامنشی در آمد. با اینکه مصریان چندین بار شوریدند تا استقلال خود را باز یابند و یکبار نیز برای کوته زمانی موفق به این کار شدند، اما دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر که به غلبه اسکندر مقدونی پیوسته شد، دوران پایان تمدن درخشان و دیرینهٔ مصر و پادشاهی بومی فراعنه بود. از دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر، آثار و یادمانهای پرشماری برجای مانده است که بیشترین آنها از زمان داریوش بزرگ است. این آثار، از کوشش هخامنشیان برای سازندگی و اصلاحات اداری در مصر و نیز از روحیهٔ مدارای مذهبی آنان حکایت دارد. یکی از مهمترین آثار بجای مانده از زمان داریوش در مصر، آبراهی است که رود نیل را به دریای سرخ پیوند میدهد. در طول مسیر این آبراه، تاکنون پنج ستون سنگی یادمانی از این پادشاه شناسایی شده است. ساخت آبراهی که دریای سرخ (احمر) را به رود نیل و دریای مدیترانه متصل کند، سرگذشتی طولانی دارد. فراعنه مصر دستکم از هزاره دوم پیش از میلاد (و شاید از هزاره سوم) در اندیشه ساخت چنین آبراهی بودهاند و در زمان فرعون نخائو/ نخو (609 تا 594 پیش از میلاد) ساخت آبراه تا اندازه زیادی پیش رفته بود. ادامه »
انتشار مأخذی مهم در زمینه ثنویت زرتشتی
کتاب «دینکرد» که به درستی «دانشنامه مزدیسنا» نامیده میشود، بزرگترین کتاب بازمانده به زبان پهلوی است. دینکرد تا این اواخر به زبان فارسی ترجمه و منتشر نشده بود، در حالیکه سالیان متمادی از انتشار ترجمههای انگلیسی و فرانسه آن میگذرد. این کتاب یکی از بنیادیترین و مهمترین منابع برای پژوهش در دین زرتشتی است. در [...]
A New Character of Old Persian Cuneiform Found in Kharg Inscription
Even though in Nov 2007 I published a preliminary report of reading the newly-found Kharg inscription, this inscription still had complexities and unanswered questions with regards to authenticity and spelling, and especially in its translation and I was hoping to find answer to them or put forward hypotheses after more review and investigation. One of these questions came up during the reading of the third character of the second row where we encountered a totally unknown figure not found in any other known text written in Old Persian cuneiform. The author did not delve into that so he could investigate more. But now, unfortunately this exceptional inscription has suffered serious damages and destruction and the opportunity for more study is lost. Now, inevitably we have to suffice to the pictures that I took from the inscription at that time. [...]
حرف الفبای تازه در خط میخی فارسی باستان
English با اینکه گزارش مقدماتی از خوانش سنگنبشته نویافته خارک را در آبانماه سال گذشته منتشر کرده بودم؛ اما این کتیبه پیچیدگیها و پرسشهایی بیپاسخمانده در زمینه اصالت و آوانویسی و به ویژه ترجمه متن در بر داشت که امیدوارم بودم بتوان با بررسیهای بیشتر و به مرور، پاسخهایی برای آنها بیابم و یا فرضیاتی [...]
Древний компас найден на иранском острове
Как сообщает сайт британской программы «Кружок исследований древнего Ирана», древний четырехконечный указатель частей света, а также вырезанные на камне настольные игры обнаружены на острове Харк в Персидском заливе. Открытие было сделано местным жителем Шахрамом Ислами, членом общества изучения культурного наследия острова Харк. Позднее возраст находок подтвердил доктор наук Реза Моради Гиасабади. [...]
Kharg Newly Discovered Achaemenid Inscription
It is possible that Three words have been added to our knowledge of the Old-Persian language by the recent discovery of a stone inscription on Kharg Island in the Persian Gulf, the Persian service of CHN reported on Tuesday. The cuneiform inscription, comprising six words on six different horizontal lines inscribed on a piece of uneven rock encrusted with corals, has been found last week during a road construction project. Measuring about a meter square, the rock has become detached from its original terrain. Initial studies show the artefact dates back to the Achaemenid dynastic era (550-330 BCE). [...]
سنگنبشته خارک: گزارش مقدماتی از خوانش کتیبه نویافته در جزیره خارک
English این کتیبه در خردادماه ۱۳۸۷ تخریب شد: تخریب و نابودی سنگنبشته خارک صخره حامل سنگنبشته کتیبه خارک با اندازه ۲۰ در ۳۰ سانتیمتر بر روی سنگ مرجانی بومی جزیره نوشته شده است. این کتیبه در روند تسطیح و ساخت جادهای در جزیره خارک/ خارگ و از زیر خاک پیدا شده است. در کنار کتیبه، [...]
سنگنبشته خشیارشا شاه در شهر وان
شهر کردنشین وان در پنج کیلومتری شرق دریاچهای به همین نام در آناتولی شرقی (ارمنستان پیشین و ترکیه امروزی) قرار دارد. ناحیهای که این شهر در آن واقع شده، درهای سرسبز و حاصلخیز به طول تقریبی بیست و عرض شش کیلومتر است که از کوهستانهای بلند پیرامون سیراب میشود. خط راهآهن تهران- استانبول نیز از [...]
Discovery of the Second Persian Geometrical Inscription
The second Persian geometrical inscription which was carved in Kaftarli (Kaftarlou) hill have been discovered in Akhtarabad region in Shahryar. Due to the similarity of this geometrical writing with those previously found in Susa clay stamps and Jiroft’s inscription, experts estimate that this newly discovered geometrical inscription must have dated back to at least 5000 years ago. After Kan Charmee inscription which was discovered previous year in northern Kurdistan, this is the second geometrical inscription ever found in Iran. Regarding the antiquity of this inscription, Reza Moradi Ghiasabadi, archeologist and researcher, says: “Based on the signs implemented in creating this geometrical writing and its similarity to Susa stamps, it is believed that it must have belonged to 4200 to 4500 years ago. On the other hand, due to the rate of oxidization, we give the possibility that the inscription must have been more ancient.” [...]
صخرهکندهای کفترلی دومین سنگنبشته نویافته به خط هندسی در ایران
Français | English دومین کتیبه صخرهای به خط هندسی به همراه شمار فراوانی از نگارههای شکارچیان، جانوران اهلی و شکاری در دشت اخترآباد شهریار شناسایی شده است. (در باره آشنایی با خط هندسی و نخستین کتیبه صخرهای بدست آمده از این خط بنگرید به گزارش مقدماتی «سنگنبشته کنچرمی»). مدتی پیش، آقای رحیمی (مدیر پایگاه میراث [...]
آیین مزدک به روایت دینکرد: تنها متن بازمانده از گفتگوی مزدکیان با روحانیت زرتشتی
در نخستین سالهای آغاز پادشاهی ساسانیان و با پشتیبانی اردشیر بابکان، دین تازهای به نام «بهدینی» یا «مزدیسنا» (مزداپرستی) بدست موبد کرتیر به وجود آمد که پس از حدود ۱۷۰۰ سال و در قرن اخیر به «دین زرتشتی» تغییر نام داده و ارتباطی با شخص زرتشت ندارد. نفوذ و دخالت موبدان زرتشتی عصر ساسانی در [...]
Oldest Inscription of Cyrus Translated to Persian Language
The oldest inscription of Cyrus the Great in which his conquests were carved in Neo Babylonian or Akkadian language chronologically has been translated into Persian language. The most ancient inscription of Cyrus the Great, the Achaemenid king (559-530 BC), in which the conquests of Cyrus was written in chronological order in Neo Babylonian language has been translated in Persian language. Reza Moradi Ghiasabadi, astro -archeoloigst and researcher in historian studies, who has undertaken this major project, told CHN: “Nabonid-Cyrus chronology is an earthen inscription in Neo Babylonian (Akkadian) language which was written by order of Cyrus the Great and now is being kept in British Museum in London. Destruction of great parts of this inscription over time has made the decoding of some parts of this tablet impossible. The detailed chronology of Cyrus the Great’s conquests which was unearthed in Babylon’s royal palace is even older than the famous Cyrus Cylinder. By referring to versions which have been already translated into English language and its original text in Babylonian language, we succeeded in interpreting the inscription to Persian language for the first time.” [...]
رویدادنامه نبونید و کورش بزرگ
English این گفتار در کتاب «تمدن هخامنشی، سیزده گفتار در بررسیهای هخامنشی»، (چاپ دوم، ۱۳۹۰) از همین نگارنده، منتشر شده است. پیشگفتار رویدادنامه نبونید- کوروش (که نخستین ترجمه فارسی متن کامل آن در اینجا منتشر میشود)، واپسین نمونه از سنت دیرین نگارش رویدادنامههای متکی بر گاهشماری در میانرودان (بینالنهرین) است. این کتیبه به ثبت رویدادهای [...]
منشور نبونید: کتیبه آخرین شاه بابل
پیشگفتار نَـبـونـیـد (نَـبـونـیـدوس) آخرین شاه در سنت پادشاهی بابل است که پس از شکست از کوروش دوم هخامنشی، به پادشاهی او و استقلال کشورش پایان داده میشود. او به مدت هفده سال از سال ۵۵۶ تا سال ۵۳۹ پیش از میلاد شاه بابل بود. نبونید، روحانی (و بقولی فرماندارزادهای) بود که بدون تبار شاهانه و [...]
سنگنبشته کنچرمی: کتیبه صخرهای کهن و نویافته در ایران
از سخنرانی نگارنده و متن تقدیمشده به همایش بینالمللی جیرفت، حوزه تمدنی هلیلرود تهران- جیرفت، ۱۶ تا ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۷ در بهار سال گذشته، با گزارشهای شفاهی مردمان محلی نواحی شرقی کردستان از وجود نگارکندهایی در نزدیکی روستای «کَـنچَـرمی» در شمال شهر بیجار باخبر شدم. آن گفتارها به اندازهای روشنگر نبود تا بتوان تشخیص داد [...]
سنگنبشته رباطک
پنجرهای گشوده بر فرهنگ ایرانی و زبان آریایی چکیده کشف سنگنبشته رباطک به چندین پرسش دیرینه در زمینه مطالعات کوشانی، پاسخ داد. به موجب این کتیبه دانسته میشود که کوشانیان زبان خود را به نام «زبان آریایی» میشناختهاند و آن نیای زبان فارسی یا دری است که گویا «دری» گونه تغییریافته تلفظ واژه «اَریَـئـو» باشد. [...]
آبان یشت
اردویسور یشت/ آناهید یشت ای آناهید! ای نیک، ای تواناترین! اینک مرا این کامیابی فراز ده که به ارجمندی به یک خوشبختی بزرگ دست یابم… خوشبختیای که در آن بهره و بخشش بسیار باشد، اسبانِ شیهه زننده و گردونههای برخروشنده و تازیانههای بانگ برانگیزاننده باشند… آن خوشبختیای که در آن پُر باشد از چیزهای خوشبو، [...]
مهر یشت/ میترا یشت
پیماننامه فراگیرترین و تأثیرگذارترین دین و آیین ایرانی پـیـشگـفـتـار مهــر یشت یا میترا یشت، دهمین یشتِ اوستا و از لحاظ مضمون پس از فروردین یشت، کهنترین بخش آن است. این یشت در بزرگداشت و ستایش ایزد بزرگ و کهنِ ایرانی به نام «مهر» یا «میترا» (در اوستا «میثْرَه») ایزد پیمان، فروغ و روشنایی سروده شده [...]
رام یشت
نیایشنامه ایزد صلح و آشتی پـیـشگـفـتـار رام یشت پانزدهمین یشت اوستا است. این یشت در بزرگداشت و ستایش «اَنـدَروای» یا «وَیــو» (وات/ وای) ایزد باد و هوا، و همچنین «رام» سروده شده است. «رام» در متون پهلوی به گونه «رامِـشْـنْ» یا «رامِـش» و در اوستا به صورت «رامَـنْ» یا «رامَـه» به معنای صلح و سازش [...]
بهرام یشت
رزمنامه ورهرام همیشه پیروز پـیـشگـفـتـار بهرام یشت چهاردهمین یشت اوستا به شمار میرود. این یشت در بزرگداشت و ستایش «بهرام» ایزد بزرگ پیروزی و رزمآوری و شکننده یورش آورندگان، سروده شده است. «بهرام» در متون پهلوی به گونه «وَرَهْران» یا «وَرَهْرام» و در اوستا به صورت «وِرِثْـرَغْـنَـه» آمده است. بهرام یشت از بخشهای رزمی اوستا [...]
هوم یشت
سرودهای سپندترین گیاه ایرانی ای هوم! ستایش بر ابرها و باران، رویاننده اندام تو بر ستیغ کوهها. ستایش بر ستیغ کوهی که تو بر آن میرویی. ستایش بر زمینِ بهرهور و پهناور، آن بخشنده در بر گیرنده تو. ستایش بر سرزمینی که تو در آن رویانی، ای هوم! رویان بـاش بـر فـراز کـوههـا، بالنده باش [...]
تشتر یشت
نیایشنامه درخشانترین ستاره آسمان خوشا به شما ای آبها و ای گیاهان! خوشا به شما ای سرزمینها! اینـک آبها روانند در جـویـباران شـما؛ روانند به سوی کشتزاران شما، کشتزارهایی با بذرهای درشتدانه؛ روانند به سوی چـراگـاههـای شما، چراگاههایی با بذرهای ریـزدانـه. پـیـشگـفـتـار تِـشْـتَـر یشت که تیشْـتَـر یشت و تیر یشت نیز نامیده میشود، هشتمین یشت [...]
زامیاد یشت
در بزرگداشت فـرّ زرین کیانی تا که «آنـان» جهـانی تـازه بنـیاد کنند؛ جـهـانـی پـیـر نشونـده، نـمـردنی، تباهی ناپذیر، ناپژمردنی؛ جهانی همیشه زنده، همیشه بالنـده و کامروا. پس آنگاه «او» پدیدار شود و گیتی را به آرمان خود تازه کند. پـیـشگـفـتـار زامیاد یشت، نوزدهمین یشت اوستا با نامهای کیان یشت و خْوَرِنَه یشت به معنای یشتِ [...]
اشی یشت/ ارت یشت
ایزدبانوی نگاهبان شکوفههای بهاری ای اَشـی نیک! براستی خوشا به کسی که تو یارش باشی، یار من باش تو ای بخششگر، ای توانا. (بندهای گوناگون) پـیـشگـفـتـار اَرْتْ یشت که اَرْدْ یشت و اَشـی یشـت نیز نامیده میشود، هفدهمین یشت اوستا بشمار میرود. این یشت در بزرگداشت و ستایش «اَرْت» یا «اَشی»، ایزد بانوی دارایی و [...]
فروردین یشت
“این کشور ما باید خرم شود، باید بالنده شود”. (بند ۱۳۰) پـیـشگـفـتـار فروردین یشت یا فْـرَوَشی یشت، سیزدهمین یشت اوستا و از لحاظ مضمون کهنترین بخش آن به شمار میرود. این یشت در بزرگداشت و ستایش فَـرْوَهَرِ «پیروان راستی» یا «اَشَـوَنـان» سروده شده است و یکی از دلکشترین و با اهمیتترین بخشهای اوستاست. فروردین یشت [...]
اوستای کهن، همراه با فرضیههایی پیرامون نجومشناسی بخشهای کهن اوستا
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده (۱۳۸۲) میستاییم روانهای مردان و زنان پیرو راستی را، در هـر سـرزمینی که زاده شـده باشند. مـردان و زنـانـی که بـرای پـیروزی آیـین راستی، کوشیدهاند، میکوشند و خواهند کوشید. فروردین یشت، بند ۱۵۴ پـیـشگـفـتـار کتاب «اوسـتـا»، کهنترین مجموعه نوشتارهای ایرانیان، بارها و بارها دچار آسیبهای زمانه [...]
کتیبه داریوش بزرگ در بیستون
برگرفته از چاپ سوم کتاب کتیبه داریوش بزرگ در بیستون (۱۳۸۴) از همین نگارنده ستون یکم بند ۱ سطرهای ۱-۳ مـن «دارَیَـوَئـوش» (داریوش)، شـاه بـزرگ، شـاه شاهـان، شـاه در «پـارسَـه» (پارس)، شاه سرزمینها، پسر «وِشـتـاسَـپـَه» (ویشتاسپ)، نـوة «اَرَشـامَـه» (اَرشام)، هخامنشی. بند ۲ ۳-۶ داریوش شاه گوید: پدر من ویشتاسپ، پدر ویشـتاسـپ اَرشـام، پـدر اَرشـام « [...]
در باره سنگنوشته داریوش بزرگ در بیستون
برگرفته از پیشگفتار چاپ سوم کتاب کتیبه داریوش در بیستون (۱۳۸۴) از همین نگارنده راهی که امروزه شهرهای همدان، کنگاور، کرماشان (کرمانشاه)، سرپلزِهاب، قصرشیرین و خسروی را به سرزمین میاندورود (بینالنهرین) پیوند میدهد؛ همان راه باستانی چند هزار ساله است که سرزمینهای خاوری و میانی ایرانزمین را به سرزمینهای باختری و به بابل و نینوا [...]
لوحههای تختجمشید: اسناد بنیادین از نظامهای اجتماعی و اداری در ایران هخامنشی
در تختجمشید چند گونه کتیبه از دوره هخامنشی دیده شده و به دست آمده است. یکی، سنگنبشتههای پادشاهان هخامنشی که به زبان و خط میخی «پارسی باستان» بر روی نمای سنگی کاخها و بناهای تختجمشید نویسانده شده و معمولاّ با ترجمان آن به خط میخی و زبانهای «عیلامی» و «بابلی نو (اکدی)» همراه هستند. دوم، [...]
کتیبه پنجم داریوششاه در شوش
از داریوش بزرگ، کتیبههای فراوانی در شهر شوش به دست آمده است که بر روی سنگهای مرمرین، پاستونها، لوحهای گلین و یا بر آجر نگاشته شدهاند. بیشتر این کتیبهها، مانند دیگر نبشتههای هخامنشی به سه خط و زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی هستند. متن زیر گزارش فارسیِ یکی از مهمترین کتیبههای داریوش بزرگ، یعنی [...]
منشور کورش هخامنشی
برگرفته از کتاب «منشور کورش هخامنشی» (چاپ نخست ۱۳۷۷/ چاپ نهم ۱۳۸۹) از همین نگارنده. پیشگفتار منشور کورش هخامنشی، کهنترین بیانیه حقوق بشرِ شناخته شده جهان و سند سربلندی ایرانیان از همزیستی آشتیجویانه و گرامیداشتِ باورها و اندیشههای همه مردمان تابعه در هنگامه بنیادگذاری نخستین امپراطوری جهان است. دنیای باستان همواره از آتش جنگها و [...]
