سرود اَنْگَد روشنان یکی از زیباترین سرودهای مانوی است که به خط و زبان پهلوی اشکانی نوشته شده است. «اَنْگَد» در زبان پهلوی اشکانی معادل با «هَنگَتَه» در اوستایی و به معنای «خوشبختی» است. «رَوْشَنان» نیز در همان زبان (و نیز در زبان فارسی) به معنای «روشنیها» است و در کنایه معنای «ستارگان» را نیز میدهد. ترکیب «انگد روشنان» را میتوان به چند شکل و از جمله «خوشبختیهای درخشان» و یا «ستارگان خوشبختی» برگردان کرد. سرود انگد روشنان که ترجمه گزیدهای از آن در اینجا ارائه میگردد، یکی از پراحساسترین، دلکشترین، و در عین حال از دردمندانهترین سرودهای مانوی است. [...]
بایگانی موضوع کتیبهها و متون کهن .
Découverte de la seconde inscription Persane géométrique
A Shahryar, d’Iran, une inscription géométrique a été découverte dans le tell de Kaftarlou, région d’Akhtarabad. En raison de sa similarité avec l’écriture dite géométrique des tablettes d’argile du site de Suse, elle est estimée remonter à 5000 ans. Ce n’est cependant que la seconde inscription en ancienneté trouvée en Iran, la plus ancienne ayant été également découverte dans le nord de la province du Kurdistan iranien, à Kan Tcharmî. Selon l’archéologue Reza Moradi Ghiasabadi, la similarité des signes utilisés avec ceux de Suse permettent d’estimer cette inscription à au moins 4200 to 4500 ans. Mais d’un autre côté, le fort taux d’oxydation peut aussi signifier que l’inscription est plus ancienne. [...]
عیلام یا ایلام؟
در سالهای اخیر دیده میشود که برخی از پژوهشگران و نویسندگان، نام کشور و تمدن «عیلام» را به صورت «ایلام» مینویسند. اما هر قدر کوشش میکنم، نمیتوانم خود را متقاعد کنم که املای سنتی و شناختهشدهٔ یک نام را به نفع املای پیشنهادی و تازهای کنار بگذارم که دلایل قانعکنندهای برای آن وجود ندارد. پیشنهاددهندگان بر این باورند که چون در زبان فارسی حرف و آوای «ع» نداریم، و نیز صورت «عیلام» از عهد عتیق (تورات) گرفته شده است، پس میباید «عیلام» را به شکل «ایلام» نوشت. این توجیه به چند دلیل کافی به نظر نمیرسد: [...]
گاتهای زرتشت- ترجمه و توضیحات
متن کامل گاتها به مرور به ادامه این صفحه افزوده میشود: با دستهای برافراشته در تجلیل از «او»، آن حامی من، از همه شمایان نخستین حالت الهام را درخواست میکنم. ای مزدا، ای که به واسطه نظم کیهانیات زندگی میبخشی. ای که به واسطه عمل من و به خاطر آن، به پندار راهنماییکنندهٔ پندار نیک من و نَفَس روحِ ماده گاو به خوبی گوش فرا میدهی. من خواستار طواف به دور همه شما هستم. ای مزدا اهوره، با پندار نیکی که نسبت به تو دارم، غنیمت هر دو عالم هستی را به من ارزانی بدار. آن عالمی که استخوان دارد و آن عالمی که پندار است. مطابق با نظم کیهانی، غنیمتهایی که هر کس میتواند به واسطهٔ آنها حامیان خود را در آسایش قرار دهد. من میخواهم همه شما را و نظم کیهانی را و پندار نیکی را که قبلاً چیزی از خود نداشت را و همچنین مزدا اهوره را در تاروپود شاعرانهٔ خود در هم بتنم. فروتنیام برای همه شما افزون خواهد شد (هر دو نظم کیهانی؟) و فرمان ملوکانه شما بیکم و کاست اطاعت خواهد شد. درخواستهای مرا برای حمایت از من اجابت کن! [...]
گاتهای زرتشت- پیشگفتار
گاتها/ گاثا بخشهای پراکنده و منفصلی در کتاب اوستا و منسوب به زرتشت است. این بخشها در سده نوزدهم میلادی و با پژوهشهای پیگیرانهٔ اوستاشناسان اروپایی شناسایی شد و از دل اوستا استخراج گردید. واژهٔ گاتها در متون اوستایی به شکلِ گاثا (gatha) و برای نامیدن پنج سرود زرتشت بکار رفته است. گاثا اسم مؤنثی است که معنای سرود یا سرودخوانی را میدهد و در متون سانسکریت نیز به همین معنا کاربرد دارد. واژهٔ گاتها اکنون به شکلهای گاتا/ گاثا/ گاثهها/ گاهان/ گاسان نیز نوشته میشود. سومین حرف اوستایی در واژه گاثا حرفی است که آوای ترکیبی و توأمان «ت» و «هـ» را دارد و در زبان فارسی معادل با «ث» و در زبانهای اروپایی معمولاً معادل با «th» است. حرف «ث» برخلاف اصرار برخی لغتدانان اساس عربی صرف ندارد و خاستگاهی در زبانهای ایرانیِ باستان نیز دارد. تلفظ و نگارش این واژه به شکل «گاتها» («ت» و «هـ» مجزا) هر چند که متداول است، اما دقیق نیست و در صورت استفاده میباید توجه داشت که جزء «ها» نشانه جمع نیست و جدا نوشته نمیشود. [...]
آرزونامه مشهور داریوششاه در تختجمشید
فراوانی کتیبههای بازمانده از داریوش بزرگ (یکم) هخامنشی به تنهایی بیش از مجموع کتیبههای دیگر پادشاهان ایران است. همچنین داریوش بزرگ را میتوان به سبب نگاشتن کتیبه بزرگ و تاریخی بیسْتون، کهنترین تاریخنویسِ شناختهشده ایرانی دانست. در بیرون از محوطه اصلی تختجمشید و بر بدنه سنگیِ جبهه جنوبی آن (جایی که در زمان داریوش قرار بوده در ورودی اصلی تختجمشید باشد)، چهار سنگنبشته در کنار یکدیگر جای دارند که همگی به فرمان او نگاشته شدهاند. نخستین سنگنبشته از سمت چپ (DPd) به خط و زبان فارسی باستان، دومین سنگنبشته (DPe) نیز به خط و زبان فارسی باستان، سومین سنگنبشته (DPf) به خط و زبان عیلامی و چهارمین سنگنبشته (DPg) به خط و زبان اَکَدی (بابلی نو) هستند. هر چهار سنگنبشته، چهار متن مستقل و متفاوت هستند و هیچکدام ترجمه دیگری نیست. [...]
تختجمشید: بنای میهنی ایرانیان و انجمن همپرسگی ملی ۴
برگرفته از کتابی به همین نام از این نگارنده، چاپ دوم، ۱۳۸۱ بخش چهارم بخش نخست، بخش دوم، بخش سوم، بخش پنجم نبشتههای میخی بخش اعظم کتیبههای موجود در تختجمشید علاوه بر اینکه به زبان و خط میخی فارسی باستان نوشته شدهاند، به زبان و خط عیلامی و بابلی نیز ترجمه و در همانجا نویسانده [...]
سنگنبشتهها و فرمان داریوش بزرگ برای ساخت آبراه سوئز در مصر
سرزمین مصر در سال 525 پیش از میلاد به تصرف کبوجیه/ کمبوجیه دوم، دومین پادشاه هخامنشی در آمد. با اینکه مصریان چندین بار شوریدند تا استقلال خود را باز یابند و یکبار نیز برای کوته زمانی موفق به این کار شدند، اما دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر که به غلبه اسکندر مقدونی پیوسته شد، دوران پایان تمدن درخشان و دیرینهٔ مصر و پادشاهی بومی فراعنه بود. از دوران فرمانروایی هخامنشیان بر مصر، آثار و یادمانهای پرشماری برجای مانده است که بیشترین آنها از زمان داریوش بزرگ است. این آثار، از کوشش هخامنشیان برای سازندگی و اصلاحات اداری در مصر و نیز از روحیهٔ مدارای مذهبی آنان حکایت دارد. یکی از مهمترین آثار بجای مانده از زمان داریوش در مصر، آبراهی است که رود نیل را به دریای سرخ پیوند میدهد. در طول مسیر این آبراه، تاکنون پنج ستون سنگی یادمانی از این پادشاه شناسایی شده است. ساخت آبراهی که دریای سرخ (احمر) را به رود نیل و دریای مدیترانه متصل کند، سرگذشتی طولانی دارد. فراعنه مصر دستکم از هزاره دوم پیش از میلاد (و شاید از هزاره سوم) در اندیشه ساخت چنین آبراهی بودهاند و در زمان فرعون نخائو/ نخو (609 تا 594 پیش از میلاد) ساخت آبراه تا اندازه زیادی پیش رفته بود. ادامه »
انتشار مأخذی مهم در زمینه ثنویت زرتشتی
کتاب «دینکرد» که به درستی «دانشنامه مزدیسنا» نامیده میشود، بزرگترین کتاب بازمانده به زبان پهلوی است. دینکرد تا این اواخر به زبان فارسی ترجمه و منتشر نشده بود، در حالیکه سالیان متمادی از انتشار ترجمههای انگلیسی و فرانسه آن میگذرد. این کتاب یکی از بنیادیترین و مهمترین منابع برای پژوهش در دین زرتشتی است. در [...]
A New Character of Old Persian Cuneiform Found in Kharg Inscription
Even though in Nov 2007 I published a preliminary report of reading the newly-found Kharg inscription, this inscription still had complexities and unanswered questions with regards to authenticity and spelling, and especially in its translation and I was hoping to find answer to them or put forward hypotheses after more review and investigation. One of these questions came up during the reading of the third character of the second row where we encountered a totally unknown figure not found in any other known text written in Old Persian cuneiform. The author did not delve into that so he could investigate more. But now, unfortunately this exceptional inscription has suffered serious damages and destruction and the opportunity for more study is lost. Now, inevitably we have to suffice to the pictures that I took from the inscription at that time. [...]
حرف الفبای تازه در خط میخی فارسی باستان
English با اینکه گزارش مقدماتی از خوانش سنگنبشته نویافته خارک را در آبانماه سال گذشته منتشر کرده بودم؛ اما این کتیبه پیچیدگیها و پرسشهایی بیپاسخمانده در زمینه اصالت و آوانویسی و به ویژه ترجمه متن در بر داشت که امیدوارم بودم بتوان با بررسیهای بیشتر و به مرور، پاسخهایی برای آنها بیابم و یا فرضیاتی [...]
Древний компас найден на иранском острове
Как сообщает сайт британской программы «Кружок исследований древнего Ирана», древний четырехконечный указатель частей света, а также вырезанные на камне настольные игры обнаружены на острове Харк в Персидском заливе. Открытие было сделано местным жителем Шахрамом Ислами, членом общества изучения культурного наследия острова Харк. Позднее возраст находок подтвердил доктор наук Реза Моради Гиасабади. [...]
Kharg Newly Discovered Achaemenid Inscription
It is possible that Three words have been added to our knowledge of the Old-Persian language by the recent discovery of a stone inscription on Kharg Island in the Persian Gulf, the Persian service of CHN reported on Tuesday. The cuneiform inscription, comprising six words on six different horizontal lines inscribed on a piece of uneven rock encrusted with corals, has been found last week during a road construction project. Measuring about a meter square, the rock has become detached from its original terrain. Initial studies show the artefact dates back to the Achaemenid dynastic era (550-330 BCE). [...]
سنگنبشته خارک: گزارش مقدماتی از خوانش کتیبه نویافته در جزیره خارک
English این کتیبه در خردادماه ۱۳۸۷ تخریب شد: تخریب و نابودی سنگنبشته خارک صخره حامل سنگنبشته کتیبه خارک با اندازه ۲۰ در ۳۰ سانتیمتر بر روی سنگ مرجانی بومی جزیره نوشته شده است. این کتیبه در روند تسطیح و ساخت جادهای در جزیره خارک/ خارگ و از زیر خاک پیدا شده است. در کنار کتیبه، [...]
سنگنبشته خشیارشا شاه در شهر وان
شهر کردنشین وان در پنج کیلومتری شرق دریاچهای به همین نام در آناتولی شرقی (ارمنستان پیشین و ترکیه امروزی) قرار دارد. ناحیهای که این شهر در آن واقع شده، درهای سرسبز و حاصلخیز به طول تقریبی بیست و عرض شش کیلومتر است که از کوهستانهای بلند پیرامون سیراب میشود. خط راهآهن تهران- استانبول نیز از [...]
